Yıllık İzin Ücreti Hesaplama
4857 s.k. m.53-56 uyarınca kıdem dilimi ve yaş grubuna göre hak edilen yıllık izin süresini belirleyin; kullandırılmayan izinlerin brüt ve net karşılığını damga vergisiyle hesaplayın.
Yıllık izin ücreti nedir?
Yıllık ücretli izin, Anayasa m.50/3 ile güvence altına alınan ve 4857 sayılı İş Kanunu m.53 vd. hükümlerinde somutlaştırılan temel bir işçi hakkıdır. İşçinin ruhsal ve fiziksel dinlenmesini, aile hayatını sürdürmesini ve iş verimliliğinin korunmasını amaçlar. Kanun koyucu yıllık izin hakkını işçinin kıdemine, yaşına ve yer altı işlerinde çalışıp çalışmadığına göre kademelendirmiştir.
Yıllık izin ücreti ise iki farklı hukuki çehrede ortaya çıkar. Birincisi, işçinin yıl içinde kullandığı izin günlerine ilişkin olarak 4857 m.57 uyarınca peşin olarak ödenen ücrettir; bu ödeme, izne başlamadan önce yapılır ve iş sözleşmesinin sürdüğü dönemde gündeme gelir. İkincisi ise sözleşmenin herhangi bir sebeple sona ermesi hâlinde kullan(dır)ılmamış izin günlerinin 4857 m.59 gereğince son ücret üzerinden parasal karşılığa dönüşmesidir. Uygulamada tazminat niteliği tartışmalı olsa da Yargıtay bunun bir ücret alacağı olduğunu kabul etmekte, fakat beş yıllık zamanaşımı yönünden iş akdinin sona erdiği tarihi esas almaktadır.
Yıllık izin hakkı işçinin en az 1 yıl (deneme süresi dahil) çalışmış olmasına bağlıdır. Bir yıl dolmadan iş akdi sona ererse oransal (nispi) izin talep edilemez; Yargıtay'ın yerleşik içtihadı bu yöndedir. Bir yıl dolduktan sonra işçi her izin yılı başında ilgili yılın iznini hak eder ve işverenden talep edebilir. İşveren, toplu iş sözleşmesi ya da bireysel sözleşmeyle izin sürelerini artırabilir; kısaltamaz. Bu süreler iş günü olarak hesaplanır; ulusal bayram, genel tatil ve hafta tatilleri izin süresine dâhil edilmez (m.56/3).
İş sözleşmesi hangi sebeple sona ererse ersin (istifa, emeklilik, işverenin haklı ya da haksız feshi, ikale, ölüm vs.) kullandırılmamış yıllık izin süreleri son ücret üzerinden ödenir. Burada "son ücret"ten anlaşılan çıplak brüt ücrettir; yıllık izin ücreti hesabına ikramiye, prim, yol ve yemek gibi sosyal yardımlar Yargıtay'ın istikrar kazanmış uygulamasına göre dahil edilmez. Bu yönüyle kıdem ve ihbar tazminatı hesabında kullanılan giydirilmiş ücret kavramından ayrılır. Kesintiler yönünden izin ücreti, ücret geliri olarak gelir vergisine ve binde 7,59 damga vergisine tâbi olup SGK primi kesilmez (SSGSS m.80).
2026 yılı itibariyle Yargıtay 9. HD içtihadı, kullan(dır)ılmayan izin alacağının sözleşmenin sona ermesinden itibaren muaccel olduğunu, fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizinin işletileceğini açıkça ifade etmektedir. İşverenin izin kayıtlarını 4857 m.56/son uyarınca ayrı bir deftere işleme ve işçiye imzalatma yükümlülüğü ispat yükünü doğrudan etkiler; imzalı izin defteri yoksa Yargıtay işçi beyanına üstünlük tanımaktadır.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Kıdem dilimini ve yaş grubunu belirleyin
4857 m.53/4: 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemde 14 iş günü; 5 yıldan fazla 15 yıldan az kıdemde 20 iş günü; 15 yıl ve daha fazla kıdemde 26 iş günü izin hakkı doğar. 18 yaşından küçükler ile 50 yaşından büyükler bakımından izin süresi her hâlükârda en az 20 iş günüdür.
Örnek7 yıl kıdem + 52 yaşında işçi → 20 iş günü (kıdem dilimi de 20 gün verdiğinden tek dilim). 16 yaşında 2 yıllık çalışan → 20 iş günü (yaş istisnası). - 2
Yer altı işçiliği farkını uygulayın
6552 s.k. ile yapılan 4857 m.53 değişikliği sonrası, yer altında çalışan işçilerin izin süresi her dilime 4 iş günü eklenerek 18-24-30 gün olarak uygulanır. Maden işçiliği davalarında bu detay göz ardı edilmemelidir.
- 3
Kullandırılmayan izin günlerini tespit edin
Her yıl için hak edilen izin süresinden fiilen kullandırılan günler düşülür. İşverenin ispat yükü 4857 m.56/son uyarınca yıllık izin defterini işçinin imzasıyla tutmaktır. İmzalı defter yoksa Yargıtay işçi beyanını esas alır; kullandığına dair yazılı belge olmayan izin, kullandırılmamış kabul edilir.
Örnek10 yıllık işçi 10 × 20 = 200 gün hak etmiş, fiilen 140 gün kullanmışsa 60 gün bakiye kalır. - 4
Günlük çıplak brüt ücretle çarpın
Son çıplak brüt ücret 30'a bölünerek günlük brüt ücret bulunur. Bakiye izin günü × günlük brüt = brüt yıllık izin ücreti. İkramiye, prim, yol ve yemek bu hesaba dahil edilmez; bu nokta kıdem/ihbar hesabından temel farktır.
Örnek36.000 ₺ aylık çıplak brüt / 30 = 1.200 ₺ × 60 gün = 72.000 ₺ brüt izin ücreti. - 5
Vergi kesintilerini uygulayın
Brüt tutardan kümülatif gelir vergisi dilimi (%15-%40) ve binde 7,59 damga vergisi kesilir. SGK primi yalnızca aktif izin (fiilen izinde geçen gün) ücretine uygulanır; fesih sonrası doğan izin alacağında prim kesintisi yapılmaz. Arta kalan tutar net yıllık izin ücretidir.
Örnek72.000 ₺ × (%20 GV) − 546,48 ₺ damga = yaklaşık 57.053 ₺ net. - 6
Faiz başlangıcını belirleyin
Yargıtay 9. HD istikrarlı uygulaması gereği yıllık izin alacağında fesih tarihinden itibaren en yüksek banka mevduat faizi işletilir (4857 m.34). Arabuluculukta faiz, son tutanak tarihine kadar işleyen kısım hesaplanarak uzlaşı tutarına eklenir.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Yıllık izin hakkı, 4857 s.k. kapsamında olan her işçi bakımından, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışmış olma şartıyla doğar. Kamu kesiminde 657 s.k. ve kendi özel kanunlarına tâbi personel farklı rejime bağlıdır. Deneme süresi kıdeme dahildir ve bir yılın hesabında dikkate alınır. Mevsimlik ve kampanya işleri, niteliği gereği bir yıldan az sürdüğünden, bu işlerde çalışanlar hakkında yıllık izin hükümleri kural olarak uygulanmaz (4857 m.53/3).
- Kıdem süresi aynı işverene bağlı aralıklı çalışmaları da kapsar (4857 m.54); hizmet akdinin her yeni başlangıcında birinci yıl beklenmez.
- İşyeri devralınmışsa devralan işveren, devreden işveren yanında geçen süreleri de hesaba katar.
- 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilere kıdem ne olursa olsun asgari 20 iş günü izin verilir.
- Yer altı işçilerinin izin süreleri her dilime 4 gün eklenerek 18-24-30 olarak uygulanır.
- Kısmi süreli (part-time) çalışanlar tam süreli gibi gün sayısı olarak izin kullanır; izin ücreti fiilen çalışılan saat dikkate alınarak ödenir.
- İş sözleşmesi askıda iken (ücretsiz izin, askerlik, doğum izni sonrası) geçen süreler bir yılın hesabında dikkate alınmaz.
Yasal dayanak
Dinlenme hakkı ve yıllık ücretli izin güvencesi.
Yıllık izin hakkı ve izin süreleri.
Yıllık izin bakımından çalışılmış gibi sayılan hâller.
İznin uygulanması ve izin defteri tutma yükümlülüğü.
Yıllık izin ücretinin peşin ödenmesi.
Sözleşmenin sona ermesinde kullanılmayan iznin ücrete dönüşmesi.
Usul ve esaslar; izin defteri örneği.
Binde 7,59 damga vergisi.
Emsal kararlar
İzin kullandırıldığına ilişkin işveren ispat yükünü işçi imzalı yıllık izin defteri veya eş değer belge ile yerine getirmek zorundadır; bordroya "yıllık izin" şerhi tek başına yeterli değildir.
Kullandırılmayan yıllık izin ücreti hesabında çıplak brüt ücret esas alınır; ikramiye, yol ve yemek gibi süreklilik arz eden yan ödemeler dahil edilmez.
Yıllık izin alacağı fesih tarihinden itibaren muaccel olup en yüksek banka mevduat faizine tâbidir; zamanaşımı süresi 5 yıldır ve fesihten itibaren işler.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Yıllık izin ücretiniz ödenmiyorsa önce işverene noter ihtarnamesi göndererek tutarı ve ödeme süresini belirtmenizi, böylece ihtilafı belgelemenizi öneririz. Ardından 7036 s.k. gereği iş mahkemesinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk son tutanağı dilekçeye eklenmezse dava usulden reddedilir. Arabuluculuk süreci ücretsizdir ve bu tip alacaklarda büyük oranda anlaşmayla sonuçlanır.
Anlaşma sağlanmazsa iş mahkemesinde dava açılır. İspat için SGK hizmet dökümü, bordrolar, izin defteri örnekleri, e-posta yazışmaları ve tanık anlatımları sunulur. Aynı dosyada kıdem, ihbar, fazla mesai ve hafta tatili alacakları da birlikte talep edilebilir. Dava değeri HMK m.107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak açılabilir; bilirkişi raporundan sonra harç tamamlaması yapılır.
İlgili araçlar ve terimler
Kıdem Tazminatı
Giydirilmiş ücret ve 2026 tavanı ile kıdem tazminatı.
İhbar Tazminatı
4857 m.17 bildirim öneli karşılığı brüt-net.
Fazla Mesai
Haftalık 45 saat üzeri çalışmanın ücret karşılığı.
Uzman iş hukuku avukatı
İşçilik alacakları davası için danışmanlık.
Kısa sözlük
- Çıplak brüt ücret
- Yan haklar hariç, yalnızca sözleşmesel temel brüt maaş.
- İzin defteri
- 4857 m.56/son uyarınca işçinin imzasıyla tutulması gereken yıllık izin kaydı.
- Muacceliyet
- Alacağın talep edilebilir hâle geldiği tarih; izin ücretinde fesih tarihi.
- Kıdem dilimi
- Yıllık izin süresini belirleyen kıdem aralıkları: 1-5, 5-15, 15+ yıl.
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu