Trafik Kazası Tazminat Hesaplama
Kaza tipini, kusur oranını, gelir kaybını ve maluliyeti girin; iAvukat destekten yoksun kalma, gelir kaybı ve manevi tazminat aralığı ile sigorta tahkim/mahkeme yolu önerisini sunsun.
Trafik kazası tazminatı nedir?
Trafik kazası tazminatı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun m.49-58 haksız fiil hükümleri çerçevesinde belirlenir. Zarar görenin uğradığı maddi zarar (tedavi gideri, iş gücü kaybı, araçta değer kaybı, ölümlü kazada destekten yoksun kalma) ve manevi zarar (acı, üzüntü, yaşam kalitesi düşüşü) ayrı ayrı değerlendirilir.
Hesaplamada belirleyici unsurlar: kazadaki kusur oranı, zarar görenin yaşı ve yaşam süresi (PMF 1931 tablosu), aylık net geliri, ortaya çıkan maluliyet oranı (SGK veya Adli Tıp raporu) ve kazada sigorta kapsamı (Zorunlu Mali Sorumluluk, ihtiyari mali mesuliyet, kasko).
Sigorta şirketi ödeme yapmazsa 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu m.30 uyarınca Sigorta Tahkim Komisyonu’na başvurulabilir. 2026 için tahkim parasal sınırı 300.000 TL civarındadır; üst tutar için asliye hukuk mahkemesine dava açılır.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Kusur oranını belirleyin
Trafik kazası tespit tutanağı, uzman mütalaası ve bilirkişi raporu ile kusur dağılımı netleştirilir. Tazminat (1 − kusur oranı) ile çarpılır.
Örnek%40 kusurlu zarar gören 100.000 TL zarardan 60.000 TL tazminat alır. - 2
Gelir kaybı ve maluliyet hesabı
Gelir kaybı = aylık net ücret × 12 × aktif iş hayatı süresi (60 yaşına kadar) × maluliyet oranı × (1 − kusur oranı).
- 3
Destekten yoksun kalma (ölümlü kaza)
Müteveffa net geliri × bakmakla yükümlü pay oranı × PMF aktif + pasif dönem çarpanı × (1 − müteveffa kusur oranı). Eş, altsoy, üstsoy hesaplamaya dahil edilir.
- 4
Tedavi ve rehabilitasyon gideri
SGK'nın karşılamadığı özel sağlık faturaları, protez, fizik tedavi ve bakım giderleri tedavi gideri kalemine yazılır. Tüm fatura ve reçeteler saklanmalıdır.
- 5
Manevi tazminat takdiri
Yargıtay 4. HD içtihatları uyarınca kişi başına ortalama 30.000 – 400.000 TL aralığında; olayın ağırlığı, yaş ve acı-elem düzeyi ile orantılıdır. Hakim takdir yetkisini ekonomik koşullara göre güncel tutar.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Trafik kazası tazminatını talep edebilecekler; zarar gören, ölümlü kazada müteveffanın bakmakla yükümlü olduğu yakınları (eş, altsoy, üstsoy, bazı hallerde kardeşler) ve yaralananların bizzat kendileridir.
- Yaralanan sürücü, yolcu ve yaya — maddi ve manevi tazminat talebi.
- Ölüm halinde destekten yoksun kalan yakınlar — TBK m.53.
- Araç sahibi — araç değer kaybı ve onarım giderleri.
- Tam kusurlu zarar gören tazminat alamaz; bölüşük kusurda oransal azaltma uygulanır.
Yasal dayanak
İşletenin ve motorlu araç maliki hukuki sorumluluğu.
Haksız fiilden doğan tazminat ve sorumluluk hükümleri.
Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu ve parasal sınırlar.
Tazminat kalem ve miktarlarının belirlenmesi.
Emsal kararlar
Kusursuz işletenin sorumluluğu — Zorunlu Mali Sorumluluk limitini aşan tazminat talebi kabul edilir; işleten tehlike sorumluluğu kapsamında ek ödemeyle yükümlüdür.
Manevi tazminat olay tarihindeki ekonomik koşullara göre güncellenir; yargılama uzadığında enflasyon etkisi gözetilerek artırım yapılmalıdır.
PMF 1931 tablosu güncel yaşam süresi istatistikleri ile düzeltilerek uygulanır; bilirkişi raporları bu düzeltmeyi dikkate almalıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Sigorta şirketi başvurunuzu reddeder veya eksik öderse önce Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun (5684 m.30). 300.000 TL altındaki taleplerde 4 ay içinde karar verilir ve hakem kararı temyiz edilebilir.
Üst tutar veya işletenin ek sorumluluğu için asliye hukuk mahkemesinde dava açılır. Bilirkişi (trafik, hesap, tıp) raporları belirleyicidir; dosya hazırlığı konusunda deneyimli bir tazminat avukatıyla çalışın.
İlgili araçlar ve terimler
Araç Değer Kaybı
Kaza sonrası araç değer kaybı hesabı.
İş Kazası Tazminatı
İş kazası ve meslek hastalığı tazminatı.
Yasal Faiz
Tazminat alacağında yasal faiz.
Kısa sözlük
- Destekten yoksun kalma
- Müteveffanın bakmakla yükümlü olduğu yakınlarının, bu desteğin ölümle sona ermesi nedeniyle uğradığı maddi zararı karşılayan tazminat (TBK m.53).
- PMF 1931
- Türkiye'de yaşam süresi hesaplamalarında esas alınan aktüeryal yaşam tablosu.
- Maluliyet oranı
- SGK veya Adli Tıp Kurumu'nun kişide kalıcı iş gücü kaybını yüzde olarak belirlediği oran.
- Zorunlu Mali Sorumluluk
- Her motorlu taşıt için zorunlu olan üçüncü kişi sorumluluk sigortası (2918 s.k. m.91).
- Tahkim
- Sigorta uyuşmazlıklarının mahkeme yerine hakemler kurulunda çözüldüğü alternatif yol (5684 m.30).
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu