Türkiye'nin en kapsamlıhukuk sözlüğü
Her terim; kısa tanım, uzun editoryal anlatım, yasal dayanak, emsal Yargıtay kararı ve sık sorulan sorularla zenginleştirilmiş. Latince ve Osmanlıca kökenli kavramlar ayrı vitrinle sunulur.
Hangi alanda aradığını seç
Kategorilere göz at ya da doğrudan arama çubuğunu kullan.
Sık aranan 12 madde
En çok başvurulan, güncel mevzuatla eşleşen temel kavramlar.
Anlaşmalı Boşanma
Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin davasının diğeri tarafından kabulü ve boşanmanın mali sonuçları ile çocukların durumu konusunda anlaşmış olmaları halinde hakimin kısa sürede verdiği boşanma türüdür.
Ayıplı Mal
Tüketiciye teslim edilen malın sözleşmede veya standartta belirtilen özelliklere uymaması; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun m.8-12 ve TBK m.219-231 arasında düzenlenmiştir.
AYM Bireysel Başvuru
Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden AİHS kapsamındakilerin kamu gücü tarafından ihlali halinde Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuru; Anayasa m.148 ile 2010 yılında getirilmiştir.
Bilirkişilik
Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda mahkemece atanan uzman kişinin inceleme yaparak görüşünü rapor halinde sunması; HMK m.266-287 ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nda düzenlenmiştir.
Bona Fide (İyi Niyet)
Latince "iyi niyet" anlamına gelen, Türk hukukunda TMK m.3'te genel ilke olarak düzenlenen ve hakların elde edilmesi, kullanılması ile korunmasında temel rol oynayan kavramdır. Bilmediği ve bilmesinin beklenemeyeceği bir durumda hareket eden kişinin korunmasını sağlar.
Cinsel Saldırı
Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal etme suçu; TCK m.102 temel şekli ile 103 (çocuklara karşı) ve 104 (reşit olmayanla cinsel ilişki) ayrı suçlar olarak düzenlenmiştir.
Çek ve Bono (Senet)
Çek bankaya hitaben ödeme aracı (TTK m.780-823 ve 5941 sayılı Çek Kanunu); bono (senet) ise düzenleyenin belirli bir tarihte ödemeyi taahhüt ettiği kambiyo senedidir (TTK m.776-779).
Çekişmeli Boşanma
Eşlerin boşanma, kusur, tazminat, nafaka veya velayet konularında anlaşamadığı, hakimin delilleri değerlendirerek karar verdiği boşanma türü; özel veya genel boşanma sebeplerine dayanır.
Dava Şartı
Bir davanın esastan görülebilmesi için başlangıçta bulunması gereken, mahkemece re'sen dikkate alınan usul hukuku koşullarıdır. Eksikliği halinde dava esastan incelenmeksizin usulden reddedilir. HMK m.114-115'te düzenlenmiştir.
Delil İkamesi
Tarafların iddia ettikleri vakıaların gerçekliğini mahkeme huzurunda ispat etmek için delil sunmaları işlemi; HMK m.187 vd. hukuk yargılamasında, CMK m.206 vd. ceza yargılamasında düzenlenmiştir.
Dolandırıcılık
Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, kendi veya başkası lehine yarar sağlamak suçu; TCK m.157 temel, m.158 nitelikli dolandırıcılığı düzenler; bilişim sistemleriyle, banka-kredi kartıyla işlenmesi ağırlaştırıcı sebeptir.
Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi
1 Ocak 2002'den itibaren yürürlükte olan yasal mal rejimi; evlilik süresince edinilen mallara, diğer eşin katılma alacağı hakkı tanıyan sistemdir (TMK m.218-241).
Latince ve Osmanlıca hukuk kavramları
Kökene inen kavram çözümlemeleri; modern Türkçe karşılıkları ve içtihat bağlamıyla.
En son eklenen maddeler
Hukuk Kurulumuz tarafından güncel içtihat ve mevzuat ışığında yazıldı.
Zamanaşımı
Hakkın kullanılmaması veya borcun ifa edilmesinin belirli bir sürenin geçmesiyle talep edilememesine yol açan, borçluya def'i hakkı tanıyan hukuki kurumdur. Alacağı ortadan kaldırmaz, ama borçlunun ileri sürmesi halinde hâkim tarafından dikkate alınır.
Yıllık Ücretli İzin
En az bir yıl çalışan işçiye, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 53. maddesi gereği kıdemine göre 14, 20 veya 26 iş günü olarak verilen, feragat edilemeyen Anayasal bir haktır.
Yağma
Bir başkasını cebir veya tehditle zilyetliğinde bulunan malı teslime veya alınmasına ses çıkarmamaya mecbur etme suçu; TCK m.148-150 arasında düzenlenmiş olup cezası 6-10 yıl hapistir.
Velayet
Ana-babanın, reşit olmamış çocuğunun kişiliği ve malları üzerindeki hak ve yükümlülüklerinin tamamı; çocuğun üstün yararı ilkesi çerçevesinde TMK 335-351. maddelerde düzenlenmiştir.
Vasiyetname
Miras bırakanın ölümünden sonra hüküm doğurmak üzere, malvarlığının tamamı veya bir kısmı hakkında yaptığı tek taraflı irade beyanı; resmi, el yazılı veya sözlü şekilde yapılabilir (TMK m.531-544).
Uzlaştırma
Belirli suçlarda şüpheli/sanık ile mağdurun uzlaştırmacı aracılığıyla anlaşmaya varması yoluyla ceza davasının düşmesini sağlayan alternatif uyuşmazlık çözüm yolu; CMK m.253-255'te düzenlenmiştir.
Aradığın terim burada yok mu?
iAvukat AI asistanına terimi tarif et; kökenine, Yargıtay içtihatlarına ve ilgili mevzuata dayalı bir taslak açıklama üretsin.