Cinsel Saldırı

Cinsel Saldırı Suçu Nedir?

Cinsel saldırı, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 102. maddesinde düzenlenen, cinsel özgürlüğe karşı işlenen en ağır suçlardan biridir. Madde 102/1: "Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlal eden kişi, mağdurun şikayeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." 2014 değişikliği ile şikayet şartı belli ölçüde kaldırılmıştır.

Korunan Hukuki Değer

Korunan değerler; cinsel özgürlük, vücut dokunulmazlığı ve cinsel dokunulmazlıktır. Anayasa m.17/3, kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağını belirtir. İstanbul Sözleşmesi (kadına yönelik şiddet ve ev içi şiddetin önlenmesine dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi) cinsel saldırıyı ele alan temel uluslararası belgelerdendir.

Suç Tipleri

1. Cinsel Saldırı (TCK m.102)

Temel Şekil (m.102/1): Cinsel davranışlarla vücut dokunulmazlığının ihlali. Ceza 5 ila 10 yıl hapis. Yalnızca sarkıntılık düzeyinde kalan fiillerde 2-5 yıl hapis ve şikayete bağlıdır.

Nitelikli Hali - Vücuda Organ veya Cisim Sokma (m.102/2): Fiilin vücuda organ veya sair cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi halinde 12 ila 20 yıl hapis cezası.

Daha Ağır Nitelikli Haller (m.102/3): Bu maddede tanımlanan fiillerin; a) Beden veya ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı, b) Kamu görevinin, vesayet veya hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle, c) Üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımlığı ilişkisi içinde bulunan bir kişiye karşı, d) Silahla veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.

Evli Eşler Arası: 2005 sonrası Türk hukukunda evlilik içi cinsel ilişki zorlaması da suç kabul edilmektedir; m.102 eşler arasında da uygulanır, ancak şikayete bağlıdır (m.102/2 hariç).

Ağır Sonuçlar: Fiil mağdurun beden/ruh sağlığının bozulmasına, bitkisel hayata girmesine veya ölümüne yol açmışsa ceza daha da artar.

2. Çocukların Cinsel İstismarı (TCK m.103)

15 yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş çocuklara yönelik cinsel davranışlar:

• Temel şekil: 8-15 yıl hapis,
• Sarkıntılık düzeyinde kalmışsa: 3-8 yıl,
• Vücuda organ sokma: 16-27 yıl,
• 15-18 yaş arası çocuklarda cebir-tehdit kullanılarak: m.103 uygulanır.

Bu suç şikayete bağlı değildir; re'sen kovuşturulur.

3. Reşit Olmayanla Cinsel İlişki (TCK m.104)

Cebir, tehdit veya hile olmaksızın 15 yaşını bitirmiş 18 yaşını bitirmemiş kişi ile cinsel ilişki (rıza olsa bile) suçtur. Temel şekil 2 yıl-5 yıl hapis. Şikayete bağlıdır. Fail, mağdurdan 5 yaş büyük ise şikayet aranmaz.

4. Cinsel Taciz (TCK m.105)

Bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz etme. Ceza 3 ay-2 yıl hapis veya adli para cezası. Çocuğa karşı işlenirse 6 ay-3 yıl. Nitelikli hallerde artırım uygulanır.

Cinsel Saldırının Unsurları

Maddi Unsur

• Cinsel davranış: Cinsel nitelik taşıyan her türlü fiil; öpme, okşama, cinsel organa temas, cinsel ilişki.
• Vücut dokunulmazlığının ihlali: Mağdurun rızası olmaksızın vücuduna yönelme.

Manevi Unsur

Kast: Failin cinsel amaçla ve bilerek hareket etmesi. Olası kastla da işlenebilir.

Mağdurun Rızasının Geçerliliği

Rıza; ayırt etme gücüne sahip, özgür iradeli, belirli olmalıdır. Cebir, tehdit, hile altındaki rıza geçerli değildir. 15 yaş altı çocuk rızası cinsel istismarı suçunu ortadan kaldırmaz.

Şikayet ve Re'sen Kovuşturma

2014 değişikliği ile cinsel suçlarda şikayet şartı büyük ölçüde kaldırılmıştır:

• Temel saldırı (sarkıntılık değil): Re'sen kovuşturulur.
• Sarkıntılık düzeyinde kalan saldırı: Şikayete bağlı.
• Vücuda organ sokma: Re'sen kovuşturulur.
• Çocuklara yönelik istismar: Her halükarda re'sen.

Şikayet süresi 6 ay (TCK m.73), şikayete bağlı suçlarda.

Delil ve İspat

Cinsel saldırı davalarında özellik arz eden deliller:

• Adli Tıp raporu: Cinsel muayene, DNA analizi, vücut incelemeleri,
• Ruh sağlığı raporu: Mağdurun travmatik etkileri,
• Tanık beyanları,
• Görüntü, ses, mesaj kayıtları,
• Dijital deliller: E-posta, sosyal medya, telefon kayıtları,
• Mağdurun beyanı: Yargıtay, mağdurun beyanını olayın dinamiği içinde tutarlı ve samimi ise belirleyici delil olarak kabul eder.

Kadına Yönelik Şiddet ve Aile Mahkemeleri Rehberi gereği, mağdurun defalarca dinlenmesi yasaklanmıştır; çocuk mağdurların pedagog eşliğinde bir kez dinlenmesi esastır.

Kovuşturma ve Yargılama

• Görevli Mahkeme: Ağır Ceza Mahkemesi (m.102/2 ve ağır nitelikli hallerde), bazı hallerde Asliye Ceza Mahkemesi.
• Özel Adli Tıp Muayenesi: Adli Tıp Kurumu'nca yapılır.
• Mağdur Koruma Tedbirleri: Kimlik saklı, duruşmada tanık odası, video konferans dinleme.

Tutuklama

Cinsel saldırı suçlarında tutuklama gerekçeleri geniş yorumlanır (CMK m.100). Özellikle m.102/2 (vücuda organ sokma) ve m.103 (çocuk istismarı) gibi suçlarda tutuklama kural, serbest bırakma istisnadır. Katalog suç niteliğindedir.

Zamanaşımı

• Temel şekilde (5-10 yıl): 15 yıl.
• Vücuda organ sokma (12-20 yıl): 20 yıl.
• Çocuk istismarında: Zamanaşımı süreleri farklı ve mağdurun 18 yaşını doldurmasından itibaren başlar.

Tazminat ve Koruma

Mağdur; TBK m.49 ve 58 gereği maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Ayrıca 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma, koruma, barınma, psikolojik destek tedbirleri alınır.

Güncel Tartışmalar

• İstanbul Sözleşmesi: Türkiye 2021'de sözleşmeden çekilme kararı almış; bu, kadınlara ve cinsel suç mağdurlarına yönelik koruma tedbirleri açısından tartışmalı olmuştur.
• İzin Yaşı (Age of Consent): Türk hukukunda cinsel ilişki için rıza yaşı 15 olup eleştirilmektedir.
• Evlilik yoluyla suçun ortadan kalkması: Eski dönemlerde mağdurla evlenme indirimi vardı; bu hüküm kaldırılmıştır.