Kasten Yaralama

Kasten Yaralama Suçu Nedir?

Kasten yaralama, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 86. maddesinde düzenlenmiştir. Madde 86/1: "Kasten başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." Bu suç; vücut bütünlüğüne ve beden sağlığına yönelik saldırıları cezalandırır.

Korunan Hukuki Değer

Suçla korunan temel değer, kişinin vücut dokunulmazlığı ve sağlığıdır. Anayasa m.17 "Herkes yaşama, maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme hakkına sahiptir" diyerek bu hakkı güvence altına almıştır. Vücuda yapılan her türlü müdahale, rıza veya hukuka uygunluk sebepleri yoksa suç oluşturur.

Suç Tipleri ve Cezaları

1. Basit Yaralama (m.86/1)

Temel şekil: 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.

2. Basit Tıbbi Müdahale ile Giderilecek Yaralama (m.86/2)

Kişi üzerindeki etkisinin basit bir tıbbi müdahaleyle giderilebilecek ölçüde hafif olması halinde, mağdurun şikayeti üzerine 4 aydan 1 yıla kadar hapis veya adli para cezası. Bu hükümle yaygın hafif yaralamalar şikayete bağlı kılınmıştır.

3. Nitelikli Hali (m.86/3)

Yaralama eyleminin;

• Üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya beden ya da ruh bakımından kendini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,
• Kamu görevlisine karşı görevinden dolayı,
• Silahla,
• Kan gütme saikiyle,
• Töre saikiyle

işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır ve şikayet aranmaz.

4. Neticesi Sebebiyle Ağırlaşmış Yaralama (m.87)

Yaralama fiilinin:

• Mağdurun duyu veya organlarından birinin sürekli zayıflaması,
• Konuşmasında sürekli zorluk,
• Yüzünde sabit iz,
• Yaşamını tehlikeye sokan bir durum,
• Gebe kadında çocuğunun düşmesine

yol açması halinde ceza 1-3 kat artırılır.

Çok ağır sonuçlar (m.87/2):

• İyileşmesi olanağı bulunmayan hastalık, bitkisel hayat,
• Duyu veya organlardan birinin işlevini kaybetmesi,
• Konuşma/çocuk yapma yeteneklerinin kaybı,
• Yüzde sürekli değişiklik,
• Gebe kadında çocuğun düşmesi

halinde ceza daha yüksektir (2-6 yıl üzerinden artırılır).

Ölümle sonuçlanan yaralama (m.87/4): Yaralama sonucu ölüm gerçekleşmişse; üst sınır 8 yıl hapis, nitelikli hallerde 12 yıl hapis.

5. Taksirle Yaralama (m.89)

Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılıkla başkasının vücuduna zarar vermesi. Temel ceza 3 ay-1 yıl hapis veya adli para cezası; sonuçlara göre artırılır. Trafik kazaları bu kapsamda değerlendirilir.

Suçun Unsurları

Maddi Unsur

Bir kişinin vücuduna acı verecek, sağlığını veya algılama yeteneğini bozacak hareket. Dövme, bıçaklama, ateş etme, itme, yakma, zehirleme, saç kesme (bazı koşullarda) gibi her türlü fiil kapsama girer.

Manevi Unsur

Kast: Failin bilerek ve isteyerek hareket etmesi. Olası kastla da işlenebilir. Kast yoksa taksirli yaralama söz konusu olur.

Hukuka Aykırılık

Meşru savunma, zaruret hali, sağlık mesleğinin icrası, spor müsabakaları (orantılı sınırlar içinde), tıbbi rıza, disiplin yetkisi gibi hukuka uygunluk sebepleri varsa suç oluşmaz.

Şikayete Bağlılık

Basit tıbbi müdahale ile giderilebilen yaralamalar (m.86/2) şikayete tabidir. Diğer tüm yaralama türleri re'sen kovuşturulur. Mağdurun şikayeti olmadığında da savcılık kovuşturma yapar. Nitelikli hallerde ve ağır sonuçlu yaralamada şikayet hiçbir şekilde aranmaz.

Şikayet süresi: Mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay (TCK m.73). Bu sürenin geçmesiyle hak düşer.

Uzlaştırma

Basit yaralama suçları uzlaştırma kapsamındadır (CMK m.253). Cumhuriyet Başsavcılığı dosyayı uzlaştırma bürosuna gönderir. Uzlaşma sağlanırsa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir. Nitelikli haller uzlaştırma kapsamı dışındadır.

Etkin Pişmanlık

TCK m.168 vd. maddelerde düzenlenmiş etkin pişmanlık hükümleri yaralama suçlarında uygulanmaz. Ancak özel kusur azaltan bir hal olarak somut olay değerlendirmesinde hakim takdir edebilir.

Bilirkişilik ve Doktor Raporu

Yaralama davalarında Adli Tıp raporu kritiktir. Rapor şu tespitleri yapar:

• Yaralanmanın basit tıbbi müdahaleyle giderilip giderilemeyeceği,
• Yaşamsal tehlike olup olmadığı,
• Organ kaybı, fonksiyon bozukluğu,
• Mağdurun iş göremezlik süresi.

Bu tespitler ceza miktarını doğrudan etkiler.

Şehiriçi Trafik Kazaları

Trafik kazalarında yaralanan kişi varsa TCK m.89 (taksirle yaralama) uygulanır. Üç kişiyi geçen yaralanmada veya ağır yaralanmada şikayet aranmaz; savcılık re'sen soruşturur. Yargıtay, sürücünün dikkat-özen yükümlülüğü ve trafik kurallarına uyum yükümlülüğünü değerlendirir.

Savunma Hakkı

Fail:

• Meşru savunma iddiası (m.25),
• Haksız tahrik (m.29),
• Gönüllü vazgeçme,
• Mağdurun rızası (sınırlı durumlarda - örneğin spor sırasında)

gibi savunma imkanlarına sahiptir.

Yaralama - Öldürme Ayrımı

Bazı durumlarda suçun nitelendirilmesi zordur:

• Kasten yaralama sonucu ölüm (m.87/4): Fail öldürme niyeti taşımadan yaralamış, ancak ölüm gerçekleşmiş.
• Kasten öldürmeye teşebbüs (m.81 + m.35): Fail öldürme niyeti taşımış ama ölüm gerçekleşmemiş.

Ayrım için failin kastı, kullanılan silah, darbenin yönü ve şiddeti, mesafe gibi somut unsurlar değerlendirilir.

Zamanaşımı

• Temel şekilde (1-3 yıl): 8 yıl.
• Nitelikli hallerde: 15 yıl.
• Ağır sonuçlu yaralamada: 15-20 yıl.

Tazminat Hakkı

Kasten yaralama mağduru; TBK m.49 ve m.58 gereği maddi ve manevi tazminat talep edebilir. Maddi tazminatta tedavi giderleri, iş göremezlik nedeniyle gelir kaybı, bakım giderleri; manevi tazminatta kişilik ihlali değerlendirilir. Ceza davasıyla birlikte veya ayrı hukuk davası olarak açılabilir.