Genel Hukuk

Çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektiren konularda mahkemece atanan uzman kişinin inceleme yaparak görüşünü rapor halinde sunması; HMK m.266-287 ve 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nda düzenlenmiştir.

Bir davanın esastan görülebilmesi için başlangıçta bulunması gereken, mahkemece re'sen dikkate alınan usul hukuku koşullarıdır. Eksikliği halinde dava esastan incelenmeksizin usulden reddedilir. HMK m.114-115'te düzenlenmiştir.

Tarafların iddia ettikleri vakıaların gerçekliğini mahkeme huzurunda ispat etmek için delil sunmaları işlemi; HMK m.187 vd. hukuk yargılamasında, CMK m.206 vd. ceza yargılamasında düzenlenmiştir.

Dava süresince veya dava açılmadan önce, talep edenin hakkının elde edilmesinin zorlaşacağı veya imkansızlaşacağı yahut geciken adaletten zarar göreceği durumlarda mahkemenin geçici olarak koruma önlemi aldığı, HMK m.389 vd.'da düzenlenen kurumdur.

İlk derece mahkemesi kararlarına karşı bölge adliye mahkemelerine (BAM) yapılan, hem maddi hem hukuki bakımdan yeniden inceleme yolu sağlayan olağan kanun yoludur. Hukuk ve ceza yargılamalarında farklı usulleri vardır.

Kefilin, alacaklıya karşı borçlunun borcunu ifa etmemesi halinde sorumluluk altına girmeyi kabul ettiği sözleşme; TBK m.581-603 düzenler, adi ve müteselsil kefalet olmak üzere iki türü vardır.

Kiraya verenin belirli bir şeyin kullanılmasını veya kullanmayla birlikte ondan yararlanmayı kiracıya bırakmayı, kiracının da buna karşılık kira bedeli ödemeyi üstlendiği sözleşme; TBK m.299-378.

Kiracının belirli bir tarihte kiralanan taşınmazı boşaltacağına dair yazılı taahhüdü; TBK m.352/1 gereği bu taahhüde uyulmaması tahliye davasının nedenidir.

Dava ile ilgili olay veya vakıa hakkında bilgi sahibi olan üçüncü kişinin mahkeme huzurunda verdiği beyan; HMK m.240-265 hukuk, CMK m.43-61 ceza yargılamasında düzenlenmiştir.

Bölge adliye mahkemesi kararlarına karşı Yargıtay'a başvurularak yapılan, kural olarak yalnızca hukuki denetim sağlayan olağan kanun yoludur. Sadece kanunda belirlenen hallerde açıktır.

Hakkın kullanılmaması veya borcun ifa edilmesinin belirli bir sürenin geçmesiyle talep edilememesine yol açan, borçluya def'i hakkı tanıyan hukuki kurumdur. Alacağı ortadan kaldırmaz, ama borçlunun ileri sürmesi halinde hâkim tarafından dikkate alınır.