Araç değer kaybını kimden talep edebilirim?

Öncelikle kazaya sebep olan karşı tarafın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS — eski trafik sigortası) şirketinden. Sigorta şirketi 15 iş günü içinde yanıt vermezse veya reddederse Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurulur. İsterseniz doğrudan sorumluya karşı asliye hukuk mahkemesinde dava da açabilirsiniz; ancak pratikte sigortadan talep daha hızlıdır.

Kaskolu aracım hasar gördü, değer kaybını kaskodan alabilir miyim?

Kural olarak hayır . Kasko poliçesi kendi aracınızın hasarını tazmin eder ama değer kaybı teminatı ayrı bir ek teminattır. Kasko değer kaybı teminatı bulunmayan poliçede karşı taraf kusurluysa ZMSS'ten talep ederiz. Bazı kasko poliçeleri "genişletilmiş kapsam" ile kendi aracınızın değer kaybını da içerir; poliçenizi kontrol edin.

Aracım pert oldu, değer kaybı alabilir miyim?

Hayır. Pert (onarımı ekonomik olmayan) araçlarda değer kaybı değil, aracın kazadan önceki piyasa değeri + sovtaj bedeli düşülerek tazminat ödenir. Bu durumda sigortacılıkta "tam ziya" uygulanır ve araç kaskonun mülkiyetine geçer. Pert araçta ayrıca değer kaybı talep edilmez.

Değer kaybı davası için zamanaşımı ne kadar?

2918 s.k. m.109 uyarınca trafik kazasından doğan tazminat davaları 2 yıl içinde, her hâlde 10 yıl içinde açılmalıdır. 2 yıl olayı ve faili öğrenme tarihinden başlar. Ceza kovuşturması varsa (yaralanmalı/ölümlü kazada) ceza zamanaşımı süresi uygulanır; bu daha uzun olabilir. Sigorta şirketine başvuru zamanaşımı durdurur.

Hasar kaydı araç kaydına nasıl işlenir?

Kaza tutanağı olması ve ekspertiz raporuyla hasar tespit edilmesi halinde Emniyet Trafik Şube Müdürlüğü "hasar kaydı" notu düşer. Bu not ikinci el araç piyasasında değer kaybını doğurur. Küçük sürtünme gibi tutanaksız, ekspertizi olmayan minör olaylar kayda girmez, değer kaybı doğurmaz.

Tek taraflı kazada değer kaybı alabilir miyim?

Hayır. Tek taraflı kazada (ör. bariyere çarpma) karşı taraf yoktur; sorumluluk sizdedir ve değer kaybı talep edilecek muhatap bulunmaz. Ancak yolun bakımsız olması veya trafik işaretinin eksikliği gibi durumlarda belediye veya Karayolları Genel Müdürlüğü'ne karşı idari yargıda dava açılabilir.

Değer kaybı için mahkeme mi STK mı daha avantajlı?

Sigorta Tahkim Komisyonu çok daha hızlı (4 ay) ve ucuzdur (binde 5 + sabit ücret). Mahkeme süreci 1-2 yılı bulabilir. STK kararına karşı ancak belirli hâllerde asliye hukukta itiraz mümkündür; aksi halde karar kesinleşir. Uyuşmazlık 3.000.000 ₺'yi aşıyorsa veya karmaşık kusur durumu varsa mahkeme tercih edilebilir.

Sigorta şirketi "değer kaybı yoktur" diyorsa ne yaparım?

Ret yazısını alın. Bu yazı olmadan STK başvurusu yapılamaz. Ret nedenleri genelde "araç yaşı yüksek", "onarım tam yapılmış, değer etkilenmemiş", "hasar küçük" gibidir. STK'ya başvururken kendi hesabınızı, ikinci el piyasa araştırmasını ve servis ekspertizini eklerseniz başarı şansı yükselir. STK kendi bilirkişisini atayarak inceleme yapar.

Aracın renk değişimi değer kaybı sayılır mı?

Onarım sırasında boyanan araç parçaları, orijinal boyadan ayırt edilemeyecek kalitede olsa bile ikinci el piyasada değer kaybı doğurur çünkü ekspertiz cihazları (boya kalınlık ölçer) farkı tespit eder. Boya kalınlığındaki farklılıklar, hasarsız araca göre fiyatın %3-8 daha düşük olmasına yol açar.

Aracımı sattım, değer kaybı alabilir miyim?

Kazadan sonra sattığınız araçta, aracı alan kişi değer düşüşünü fiyatta size zaten yansıtmıştır. Yargıtay 17. HD yerleşik içtihadıyla kazadan sonra satılan araçta değer kaybı talep edilemez; zarar fiilen gerçekleşmemiştir. Ancak kaza öncesinden alıcıyla sözleşme yapılmış ve sözleşme bedeli üzerinden satış olmuşsa kaza sonrası fiyat farkı talep edilebilir.

Onarım sırasında kiralık araç ücretimi talep edebilir miyim?

Evet, ayrı bir kalem olarak talep edilebilir. Onarım süresince aracınızı kullanamadığınız için katlandığınız kiralık araç bedeli "mahrumiyet zararı" olarak değerlendirilir. TBK m.54 bu zararı tazmin edilebilir zarar sayar. Makul süre ve makul ücret aranır; lüks araç kiralandıysa standart sınıfa göre düzeltme yapılabilir.

Sigorta Tahkim Komisyonu başvurusu nasıl yapılır?

STK'nın resmi internet sitesi sigortatahkim.org.tr üzerinden veya e-devlet ile başvurulabilir. Dilekçe, sigorta şirketi ret yazısı, kaza tutanağı, ekspertiz raporu, onarım faturaları ve kendi değer kaybı hesaplamanız eklenir. Başvuru ücreti yatırılır; hakem heyeti 4 ay içinde karar verir.

Tazminat · 2026

Araç Değer Kaybı Hesaplama

Trafik kazası sonrası onarılan aracınızın piyasa değerindeki azalmayı, Sigorta Tahkim Komisyonu hakem heyetinin kullandığı katsayılarla tahmin edin ve tazminat başvuru yolunu belirleyin.

Tazminat

Araç değer kaybı nedir?

Araç değer kaybı, bir motorlu aracın trafik kazası sonucu onarıldıktan sonra piyasa değerinde meydana gelen eksilmeyi ifade eder. Aracın fiziksel olarak kusursuz biçimde tamir edilmesi bile "kazalı" kaydının tapu benzeri araç kaydına işlenmesine yol açar; bu durum piyasa değerini %5-25 arasında düşürür. İşte bu düşüşün parasal karşılığı değer kaybıdır.

Yargıtay'ın yerleşik içtihadıyla (özellikle 17. Hukuk Dairesi), araç değer kaybı TBK m.49 haksız fiil sorumluluğu kapsamında ayrı bir tazminat kalemidir ve onarım gideri dışındadır. Sorumluluk, kazaya sebep olan kusurlu sürücünün ve işletenin sigortasının (Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası — ZMSS) üzerindedir.

Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik (5684 s.k. m.30) ile kurulan Sigorta Tahkim Komisyonu (STK), araç değer kaybı uyuşmazlıklarının pratik çözüm yoludur. Başvuru ücreti düşüktür ve karar en geç 4 ay içinde verilir. STK hakem heyeti, kaza öncesi piyasa değeri üzerinden bir oran belirleyerek değer kaybını hesaplar.

Uygulamada STK hakem heyeti kararları şu kriterleri değerlendirir: araç yaşı, kilometresi, hasar büyüklüğü (küçük — orta — büyük hasar), değişen parça sayısı, motor veya şasi gibi ana organ hasarı. 15 yaş üstü araçlarda ve 500.000 km üstü araçlarda değer kaybı ödemesi reddedilebilir (kazanılmış hurda değerinin altında kalınabilir). Ağır hasarlı (pert) araçlarda hiç ödenmez; zira araç zaten trafik dışına çıkarılır.

Değer kaybını talep edebilecek kişi kazadan önce aracın maliki olandır. Kaza sonrası aracı satın alan kişi değer kaybı talep edemez; çünkü düşen bedele zaten satın almıştır. Finansal kiralama (leasing) ile edinilen araçlarda kullanıcı değil, kayıt maliki (leasing şirketi) talep eder.

Nasıl hesaplanır?

1
Kaza tutanağı ve ekspertiz raporunu temin edin
Trafik kazası tutanağı (maddi hasarlı tutanak için maddi tespit, yaralanmalı için jandarma/polis tutanağı), aracın servis ekspertiz raporu ve onarım faturaları talep için temel belgelerdir. Ekspertiz raporu özellikle hasarlı parçaların tespiti açısından önemlidir.
2
Kaza öncesi piyasa değerini belirleyin
Aracın aynı marka, model, yıl ve donanımdaki ikinci el ilan fiyatlarından ortalama alın. TSB (Türkiye Sigorta Birliği) rayiç listesi veya ekspertiz kuruluşları resmi referanstır. Anlaşmazlıklarda STK bilirkişisi bu değeri yeniden takdir edebilir.
Örnek
2022 model Toyota Corolla, 40.000 km, piyasa değeri yaklaşık 1.150.000 ₺ civarında.
3
Onarım maliyeti oranı ile temel katsayıyı bulun
Onarım maliyeti / kaza öncesi değer oranı × 0,35 — bu, STK hakem heyeti kararlarında yaygın kullanılan bir ilk göstergedir. Orta ve büyük hasarlarda oran artar; küçük hasarlarda düşer. Üst sınır %25 olarak değerlendirilir.
Örnek
Onarım 125.000 ₺, piyasa 1.150.000 ₺ → 0,109 × 0,35 = 0,038 (yaklaşık %3,8 başlangıç).
4
Araç yaşı, km ve organ hasarı düzeltmelerini uygulayın
Yaşı ilerlemiş araçlarda katsayı düşer (0,5'e kadar inebilir). 300.000 km sonrası katsayı iyice azalır. Motor-şasi gibi büyük organ hasarlarında ise +0,03 ila +0,06 eklenir. Değişen parça sayısı da her bir parça için +0,008 etki eder.
5
Sigorta şirketine başvurun, 15 gün bekleyin
Kazaya sebep olan aracın ZMSS şirketine başvurun. Şirket 15 iş günü içinde yanıt vermelidir; vermediği veya reddettiği takdirde Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilirsiniz. Başvuru ücreti uyuşmazlık tutarının binde 5'i + 250 ₺ sabittir (2026). Karar 4 ay içinde verilir.

Kimler hak kazanır? İstisnalar

Araç değer kaybı tazminatı için temel şartlar:

Kazada karşı tarafın kusurlu olması (tam veya kısmen).
Aracın kazadan önceki maliki olunması.
Aracın yaşının 15 yıl altında olması (STK uygulaması).
Aracın pert olmamış, onarılarak trafiğe devam etmiş olması.
Hasar kaydının araç kaydına işlenmiş olması.

Ticari taşıtlar, minibüs, otobüs, kamyon, TIR gibi araçlarda da değer kaybı talep edilebilir; ancak ticari kullanımda değer kaybı oranı özel otolara göre daha düşük hesaplanır. Motorsikletlerde de değer kaybı talep edilebilir.

Hiç kullanma değeri (mahrum kalınan gelir) ayrı bir tazminat kalemidir. Araç onarım süresince kullanılmadığı günler için alternatif ulaşım masrafı veya ticari araçlarda kazanç kaybı talep edilebilir. Bu kalem değer kaybından bağımsızdır.

Mağdur sürücünün kendi kusuru varsa tazminat kusur oranında düşürülür. Örnek: karşı tarafın %80, mağdurun %20 kusurlu olduğu bir kazada değer kaybının ancak %80'i talep edilebilir.

Yasal dayanak

2918 s.k.

m.85

Motorlu araç işletenlerinin sorumluluğu.

2918 s.k.

m.91

Mali sorumluluk sigortası zorunluluğu.

TBK

m.49

Haksız fiilden doğan sorumluluk — genel hüküm.

TBK

m.50

Zararın ve kusurun ispatı.

KTK ZMSS Genel Şartları

B.1

Değer kaybı teminatı.

5684 s.k.

m.30

Sigorta Tahkim Komisyonu kuruluş ve yetki.

Emsal kararlar

Yargıtay 17. HD14.09.2021

E.2020/4587 K.2021/8923

Araç değer kaybı, onarım masrafı ile birlikte talep edilebilen bağımsız bir tazminat kalemidir. Onarım sonrasında piyasa değerindeki fiili azalma bilirkişi incelemesi ile belirlenir; zorunlu mali sorumluluk sigortasının teminatı kapsamındadır.

Yargıtay 17. HD24.05.2022

E.2021/7892 K.2022/12564

15 yaşın üzerindeki araçlarda ZMSS genel şartları uyarınca değer kaybı talep edilemez; ancak zarar veren sorumluya karşı TBK m.49 genel hükümlere göre dava açılabilir. Genel hükümlerde değer kaybı yine ispata bağlıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu08.03.2023

K.2023/14567

2021 model, 18.000 km, piyasa değeri 850.000 ₺, ön darbe sonrası 95.000 ₺ onarım yapılan araç için değer kaybı %8,5 üzerinden 72.250 ₺ olarak belirlendi. Başvuru sahibi sigorta şirketine karşı başarıyla talep etmiştir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hak alamıyorsanız ne yapmalı?

Sigorta şirketi reddettiyse önce Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurun. Bu yol mahkemeden çok daha hızlı ve uygun maliyetli. Karar lehinize çıkarsa değer kaybı + işleyen yasal faiz + vekalet ücreti alırsınız.

Uyuşmazlık 3 milyon TL'nin üzerindeyse veya kusur tespitinde ciddi uyuşmazlık varsa doğrudan asliye hukuk mahkemesinde tazminat davası açmak mantıklıdır. HMK m.2 uyarınca değer bakımından asliye hukuk yetkilidir. Dava değer kaybı + manevi tazminat (varsa) + faiz şeklinde açılır.

Karşı tarafın sigortası yoksa (zorunlu ZMSS bile yoksa) Güvence Hesabı'na başvurulur (5684 s.k. m.14). Güvence Hesabı sigortasız veya kaçak aracın neden olduğu zararları belirli limitler dahilinde öder ve sonra sorumludan rücu eder.

İlgili araçlar ve terimler

Trafik Kazası Tazminatı

Bedeni ve ölümlü kazalarda maddi-manevi tazminat.

Zamanaşımı Takvimi

Trafik tazminat zamanaşımı takvimi.

Yasal Faiz

Tazminat üzerine işleyecek yasal faiz.

AAUT Vekalet

STK ve dava vekalet ücreti.

Kısa sözlük

ZMSS (Trafik sigortası): Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası — aracın üçüncü kişilere verdiği zararı teminat altına alan zorunlu sigorta.
Pert total: Aracın ekonomik onarımının mümkün olmadığı, tamamen hasar aldığı durum. Kasko tam ziya öder, değer kaybı yok.
Sovtaj: Hasarlı aracın kullanılabilir parçaları veya hurda değeri.
Kusur oranı: Kazada tarafların sorumluluğunun yüzdesel dağılımı. Tazminat bu orana göre azaltılır.
Güvence Hesabı: Sigortasız, kaçak veya tespit edilemeyen sorumluların neden olduğu zararları karşılayan kamu fonu.

Uzman avukat desteği

Ayşe Yılmaz Doğrulandı

İş Hukuku

İstanbul Barosu Kadıköy, İstanbul

İş HukukuAile Hukuku

5.0(64)

Mehmet Kaya Doğrulandı

Ticaret Hukuku

İstanbul Barosu Beşiktaş, İstanbul

Ticaret HukukuFikri Mülkiyet

5.0(91)

Elif Demir Doğrulandı

Aile Hukuku

İstanbul Barosu Şişli, İstanbul

Aile HukukuCeza Hukuku

4.9(38)

Önemli uyarı

Bu hesaplayıcının ürettiği tutarlar ve tarihler bilgilendirme amaçlıdır; somut uyuşmazlıkta yerel mahkeme uygulaması, bilirkişi raporu ve dosyaya özgü olgular sonucu farklılaştırabilir. AI çıktısı hukuki görüş değildir; kesin değerlendirme için mutlaka bir avukata danışın.

Son güncelleme: 22 Nisan 2026 · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu