İhbar Tazminatı Hesaplama
4857 s.k. m.17 uyarınca kıdeme göre 2-8 hafta arasında değişen bildirim önelinin tazminat karşılığını, brüt-net ayrımlı olarak hesaplayın.
İhbar tazminatı nedir?
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinin 4857 sayılı İş Kanunu m.17'de düzenlenen bildirim önellerine uyulmadan feshedilmesi hâlinde, süresine uymayan tarafın karşı tarafa ödemek zorunda olduğu tazminattır. Bu tazminatın amacı, işçiyi yeni bir iş bulabileceği, işvereni ise yerine yeni işçi temin edebileceği bir geçiş süresi tanımaktır. Kanun koyucu bu geçiş süresini, işçinin kıdemine paralel olarak 2 ile 8 hafta arasında kademelendirmiştir.
Uygulamada iki temel biçimde karşımıza çıkar: (i) işverenin önele uymaksızın feshi halinde işçiye ödenen ihbar tazminatı, (ii) işçinin önele uymaksızın işten ayrılması (kaçak gitme) durumunda işverenin işçiden talep ettiği ihbar tazminatı. Her iki hâlde de tazminat, son giydirilmiş brüt ücret üzerinden hesaplanır ve önel süresi gün olarak dikkate alınır.
İhbar tazminatı, kıdem tazminatından farklı olarak gelir vergisine tâbidir. İşveren tarafından ödendiğinde net tutar, brüt tutardan gelir vergisi diliminin (kümülatif matraha göre %15-%40 arası) ve 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu uyarınca binde 7,59 damga vergisinin düşülmesiyle bulunur. SGK prim kesintisi yapılmaz; çünkü ihbar tazminatı ücret niteliğinde olmakla birlikte prime esas kazanç hesabına girmez.
Deneme süresi içinde yapılan fesihlerde ihbar tazminatı ödenmez (4857 m.15). Belirli süreli iş sözleşmelerinde kural olarak ihbar öneli işlemez; sözleşme kendiliğinden sona erer. Ancak belirli süreli sözleşmenin belirsizleştiği hâller ve süresinden önce fesih hâlinde genel hükümler devreye girer.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre, sözleşmede ihbar öneli kanunun öngördüğünden uzun kararlaştırılabilir ancak kısa belirlenemez. Ayrıca işverenin tek taraflı olarak öneli kullandırdığını iddia etmesi yeterli değildir; işçinin önel süresince fiilen çalıştırılması veya ücretinin ödenerek serbest bırakılması gerekir.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Kıdem süresine göre önel belirleyin
6 aya kadar olan kıdemlerde 2 hafta, 6 ay – 1,5 yıl arası 4 hafta, 1,5 – 3 yıl arası 6 hafta, 3 yıl ve üzeri kıdemlerde 8 hafta önel uygulanır. Sözleşmede daha uzun önel kararlaştırılmışsa sözleşme hükmü uygulanır.
Örnek2 yıl 4 ay kıdem → 6 haftalık önel → 42 günlük ihbar tazminatı hesabı. - 2
Giydirilmiş brüt ücreti bulun
Son aylık brüt ücrete süreklilik arz eden yan hakların aylık karşılığı eklenir. Yol, yemek, ikramiye, BES işveren katkısı, özel sağlık sigortası primleri dahil edilir; tek seferlik ödemeler ve fazla mesai hariç tutulur.
- 3
Günlük ücreti hesaplayın
Giydirilmiş aylık brüt / 30 = günlük brüt ücret. Sonra günlük ücret × önel günü = brüt ihbar tazminatı.
Örnek36.000 ₺ aylık / 30 = 1.200 ₺ günlük × 42 gün = 50.400 ₺ brüt ihbar tazminatı. - 4
Vergi kesintilerini uygulayın
Brütten gelir vergisi (kümülatif matrah diliminiz) ve binde 7,59 damga vergisi düşülür. SGK primi kesilmez. Kalan tutar net ihbar tazminatıdır.
Örnek50.400 ₺ brüt × 0,20 gelir vergisi = 10.080 ₺ + 382,54 ₺ damga = 39.937 ₺ net. - 5
Fesih bildirimini yazılı yapın
4857 m.109 uyarınca işveren fesih bildirimini yazılı olarak yapmak ve sebebini açık ve kesin biçimde belirtmek zorundadır. Aksi hâlde fesih geçersiz sayılabilir ve işe iade davası konu edilebilir.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesine dayalı çalışanlarda önele uyulmadan yapılan fesihlerde doğar. Kıdem şartı aranmaz; 1 gün dahi çalışılmış olsa da bildirim öneli kadar tazminat doğabilir. Ancak uygulamada deneme süresi (en çok 2 ay) içinde yapılan fesihlerde ihbar tazminatı ödenmez.
- İşveren, süreli fesih yaparken öneli kullandırmaz veya önel ücretini peşin ödemezse tazminat doğar.
- İşçi, bildirim süresine uymaksızın ayrılırsa; işveren, kanıtlanabilir zarar şartı aranmaksızın öneli işçiden ihbar tazminatı olarak talep edebilir.
- İşverenin 4857 m.25/II (ahlak ve iyiniyet kurallarına aykırılık) kapsamında haklı feshinde ihbar tazminatı doğmaz.
- İşçinin 4857 m.24 kapsamında haklı feshinde işverenden ihbar tazminatı talep edilemez; sadece kıdem doğar.
Yasal dayanak
Süreli fesih ve bildirim önelleri.
Deneme süreli iş sözleşmesi.
Sözleşmenin feshinde usul.
Haklı fesihte ihbar hakkı yoktur.
Ücret olarak vergilendirme.
Binde 7,59 damga.
Emsal kararlar
İhbar tazminatı hesabında son giydirilmiş ücret esas alınır; fesih tarihi itibariyle hak edilen süreklilik arz eden sosyal menfaatlerin aylık karşılığı dâhil edilir.
İşçiye önelin kullandırılmış olduğunun ispat yükü işverendedir; sadece bordroya yazılan ifadeler yeterli kabul edilmemiştir.
Sözleşmede kanuni önelden kısa süre kararlaştırmak geçersizdir; bu hâlde kanuni önel uygulanır ve tazminat buna göre hesaplanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
İhbar tazminatı ödenmiyorsa 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu uyarınca önce arabulucuya başvurmanız gerekir. Arabuluculuk son tutanağı dava dilekçesine eklenmezse dava usulden reddedilir. Arabuluculuk ücretsizdir ve çoğu zaman anlaşmayla sonuçlanır.
Anlaşma sağlanmazsa iş mahkemesinde dava açılır. Dosyaya fesih bildirimi, bordrolar, SGK hizmet dökümü, ücret hesap pusulaları, varsa e-posta ve yazışmalar sunulur. Aynı dosyada kıdem, yıllık izin, fazla mesai gibi alacaklar birlikte talep edilebilir.
İlgili araçlar ve terimler
Kıdem Tazminatı
Giydirilmiş ücret + 2026 tavanı ile kıdem tazminatı.
Fazla Mesai
Haftalık 45 saat üstü çalışmanın brüt-net tutarı.
Yıllık İzin Ücreti
Kullandırılmayan izinlerin ücret karşılığı.
İşe İade Tazminatı
İş güvencesi kapsamında tazminat hesabı.
Kısa sözlük
- İhbar öneli
- Sözleşmenin feshedildiği bildirilen tarih ile fiilî sona erme tarihi arasındaki kanuni bekleme süresi.
- Giydirilmiş ücret
- Brüt aylık ücret + düzenli yan hakların aylık karşılığı.
- Deneme süresi
- En çok 2 ay süren, tarafların ihbarsız fesih yetkisinin bulunduğu süre (4857 m.15).
- İş arama izni
- Önel süresinde işçinin günde en az 2 saat ücretli iş arama hakkı (4857 m.27).
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu