Askerlik Borçlanması Hesaplama
Askerlik döneminin SGK prim gününe dönüştürülmesi için ödemeniz gereken tutarı, 5510 s.k. m.41/1-a ve 2026 asgari ücret parametreleriyle hesaplayın.
Askerlik borçlanması nedir?
Askerlik borçlanması, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 41/1-a maddesi kapsamında sigortalı sayılmayan sürelerden askerlik dönemine ilişkin borçlanma hakkıdır. Sigortalı olmadığı için prim ödemediği dönemi sigortalı olarak borçlanarak emeklilik tahsisinde prim gün sayısına ekletmek isteyen kişi, SGK'ya başvurarak bu hakkı kullanır. Borçlanılan süre prim gün sayısına eklenir ve emeklilik tarihi geriye çekilebilir.
Borçlanma hesabının üç temel parametresi vardır: (1) Borçlanılan gün sayısı — fiilen askerlik yapılan süre, (2) Günlük kazanç — başvuru tarihinde yürürlükteki asgari ücretin günlük tutarı (brüt/30), (3) Prim oranı — sigortalının tercih ettiği taban kazancın %32'si. Sigortalı isterse tabandan başlayıp 7,5 katına kadar günlük kazancı serbestçe belirleyebilir; yüksek kazanç seçimi emeklilik aylığını yükseltir.
Uygulamada en yaygın durum şudur: 2000 yılında 15 ay er olarak askerlik yapmış bir kişi, 2026 yılında SGK'ya başvurduğunda 2026 asgari ücret üzerinden borçlanma yapar. 15 ay × 30 = 450 gün × günlük kazanç × %32 = toplam borç. 2026 için aylık asgari ücret 26.005,50 ₺ kabul edilirse günlük taban 866,85 ₺; 450 × 866,85 × 0,32 ≈ 124.826 ₺ borç çıkar. Bu tutar 12 veya 24 ay taksitle ödenebilir.
Borçlanmanın emeklilik üzerindeki etkisi ikinci derecededir: Borçlanılan süre prim gün sayısına eklenir ancak sigortalılık başlangıç tarihi geriye alınmaz. Yani ilk defa 2003 yılında sigortalı olan bir kişi, 2000 yılındaki askerliğini borçlansa bile sigortalılık başlangıcı 2003 olarak kalır. Bu kural, 5510 s.k. m.41/son fıkrasıyla net olarak düzenlenmiştir ve prim gün sayısı eşiği 5.400 veya 7.200 günü tamamlarken önemlidir.
Bedelli askerlikte durum farklıdır: 1111 s.k. m.10 (bedelli) uyarınca 21 gün fiilen hizmet yapan kişi, bu 21 günü borçlanabilir. Yedek subaylarda ise okul dönemi (yaklaşık 4-6 ay) ile birlikte görev süresinin tamamı (12-18 ay) borçlanma kapsamındadır. Uzman çavuş ve astsubaylarda hizmet süresi sigortalı olarak geçtiğinden borçlanma genellikle söz konusu olmaz; yalnızca sigortasız geçen kısa dönemler için borçlanılabilir.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Askerlik süresini tespit edin
Askerlik şubesinden alınacak "askerlik durum belgesi" ile fiilen hizmet süreniz tespit edilir. Başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki gün sayısı borçlanılacak süredir.
Örnek15 Mayıs 2000 → 15 Ağustos 2001 = 457 gün. - 2
Günlük taban kazancı hesaplayın
Başvuru yılında yürürlükteki asgari ücret (aylık brüt) 30'a bölünerek günlük kazanç tabanı bulunur. 2026 için 26.005,50 / 30 = 866,85 ₺.
- 3
Katsayı seçimi yapın (1 – 7,5)
Tabanın katı olarak günlük kazancı 1x ile 7,5x arası serbestçe seçebilirsiniz. Yüksek seçim borcunuzu artırır ancak emekli aylığınızı yükseltir; düşük seçim ucuz borçlanma sağlar, aylık üzerinde etkisi düşüktür.
ÖrnekKatsayı 2 seçilirse günlük kazanç 1.733,70 ₺ olur. - 4
Toplam borcu hesaplayın
Borçlanılacak gün × günlük kazanç × %32 = toplam borç. Bu tutar tek seferde veya taksitle ödenebilir.
Örnek457 × 866,85 × 0,32 = 126.773 ₺. - 5
Başvuru ve ödemeyi zamanında yapın
E-Devlet üzerinden veya SGK Müdürlüğüne dilekçe ile başvurulur. Borçlanma tutarı tebliğinden itibaren 1 ay içinde tamamı veya ilk taksit ödenmezse borçlanma iptal edilir (5510 m.41).
- 6
Emeklilik tahsis aşamasında değerlendirin
Borçlanılan süre prim gün sayısına eklenir. Eksik gününüz varsa (5.400/7.200 günü tamamlamak için) borçlanma emeklilik tarihini öne çeker. Aylık hesabında yüksek seçilen katsayı, aylığı orantılı yükseltir.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Askerlik borçlanması hakkı, fiilen askerlik yapmış tüm sigortalılar için tanınmıştır. 4/a (işçi), 4/b (Bağ-Kur) ve 4/c (memur) kapsamındaki tüm sigortalılar başvurabilir. Kadınlarda askerlik söz konusu olmadığı için bu hak uygulanmaz.
- Er, erbaş, yedek subay, uzman çavuş — ancak uzman çavuşlar sigortalı sayıldığı için sadece sigortasız geçen kısımlar borçlanılır.
- Bedelli askerlikte 21 günlük fiili hizmet süresi borçlanılabilir; 2019 öncesi bedelli askerlikte süre farklı olabilir.
- Yurtdışı askerlik (bu ülkede yapılan askerlik) 5510 s.k. kapsamında borçlanılabilir; yabancı ülkede yapılan askerlik ise 3201 s.k. kapsamında değerlendirilir.
- Çok eski askerliklerde (1980 öncesi) belge sorunu olursa askerlik şubesinden "askerlik vukuatı" belgesi alınması gerekir.
- Borçlanmadan yararlanmak için sigortalılığın devam ediyor olması gerekmez; emeklilik başvurusu sırasında bile talep edilebilir.
Yasal dayanak
Askerlik borçlanması.
Sigortalılık başlangıcı geriye alınmaz.
Prime esas kazanç — taban ve tavan.
Bedelli askerlik.
Emsal kararlar
Askerlik borçlanması ile prim gün sayısı artar ancak sigortalılık başlangıç tarihi geriye alınmaz; bu kural 5510 s.k. m.41/son uyarınca emsal niteliğindedir. Önceki işçi statüsüne göre değerlendirme yapılamaz.
Bedelli askerlikte 21 günlük fiili hizmet süresi borçlanılabilir; bu süreye özel bir oran uygulanmaz, genel %32 oranı geçerlidir.
Askerlik borçlanması tutarının tebliğinden itibaren 1 ay içinde ödenmemesi halinde 5510 s.k. m.41 uyarınca borçlanma iptal edilir; sigortalının itirazı SGK'nın yeniden tebliğ zorunluluğu doğurmaz.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
SGK'nın borçlanma başvurusunu reddetmesi halinde red tebliğinden itibaren 30 gün içinde yazılı itiraz yapılır. Kurum 60 gün içinde cevap vermezse zımni red sayılır ve iş mahkemesinde iptal davası açma süresi 30 gün olarak yeniden başlar. Dava, SGK'nın bulunduğu yer iş mahkemesinde açılır ve harca tabi değildir (5521 s.k. m.7).
Borçlanma tutarının yüksek hesaplandığı durumlarda SGK memurunun hesaplama hatası söz konusu olabilir; yazılı düzeltme talebi ile hata düzeltilebilir. Gerekirse uzman bir sosyal güvenlik avukatı ile emsal aktüer hesaplaması yaptırılarak SGK'ya sunulabilir.
İlgili araçlar ve terimler
Yurtdışı Borçlanması
3201 s.k. yurtdışı hizmet borçlanması.
Emekli Maaşı
SGK emekli aylığı hesabı.
Kıdem Tazminatı
Askerlik sebebiyle çıkışta kıdem hakkı.
SGK uyuşmazlıkları
Sosyal güvenlik avukatı desteği.
Kısa sözlük
- Borçlanma
- Sigortasız geçen sürelerin prim ödemekle prim gün sayısına eklenmesi.
- Prime esas kazanç
- Sigortalının prim hesabında dikkate alınan günlük kazanç tutarı.
- Prim gün sayısı
- Sigortalının emeklilik eşiği hesabında kullanılan toplam gün.
- Sigortalılık başlangıcı
- İlk defa SGK'lı olarak çalışmaya başlanan tarih.
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu