Yurtdışı Hizmet Borçlanması Hesaplama
Yurtdışında geçen çalışma, ev hanımlığı ve işsizlik süreleri için 3201 sayılı Kanun kapsamında ödenecek borç tutarını; TL ve USD cinsinden taksit seçenekleriyle birlikte hesaplayın.
Yurtdışı borçlanması nedir?
Yurtdışı hizmet borçlanması, 3201 sayılı "Yurtdışında Bulunan Türk Vatandaşlarının Yurtdışında Geçen Sürelerinin Sosyal Güvenlikleri Bakımından Değerlendirilmesi Hakkında Kanun" kapsamında yurtdışında geçen çalışma, ev hanımlığı veya işsizlik dönemlerinin Türkiye'de SGK prim gününe dönüştürülmesi hakkıdır. 1978 yılından bu yana süren bu hak, özellikle Almanya, Hollanda, Fransa, Belçika, İsviçre gibi ülkelerdeki Türk işçilerinin Türkiye'de emekli olabilmesi için kritik bir araçtır.
3201 s.k. m.4, 2022 yılında 7393 sayılı Kanun ile değiştirilmiş ve prim oranı %32'den %45'e yükseltilmiştir. Değişiklik öncesi yapılan borçlanmalar eski oranla işlem görür; ancak yeni başvurularda %45 oranı uygulanır. Artışın gerekçesi, borçlanma tutarının fiili prim ödemelerine yaklaştırılması ve mali dengenin korunmasıdır.
Borçlanma hesabı şu formülle yapılır: Gün sayısı × günlük kazanç × %45. Günlük kazanç, sigortalının seçimine göre başvuru tarihindeki asgari ücretin taban günlük tutarı (aylık brüt/30) ile bu tutarın 7,5 katı arasındaki bir değerdir. 2026 için aylık asgari ücret 26.005,50 ₺ kabul edilirse günlük taban 866,85 ₺; 1 yıl (360 gün) için taban üzerinden borçlanma 140.300 ₺ olur.
Borçlanma TL veya döviz (USD/EUR) cinsinden ödenebilir. 3201 s.k. m.4/2 ödemenin yabancı para ile yapılmasını da kabul eder; bu sayede yurtdışında kalmaya devam eden işçi, yurtdışı hesabından doğrudan ödeme yapabilir. Kur çevirisi ödeme gününün Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden yapılır.
Emeklilik üzerindeki etkisi çok önemlidir: Yurtdışı borçlanma ile Türkiye'de hiç sigortalı çalışması olmayan bir kişi bile emekli olabilir. Ancak 3201 s.k. m.6 uyarınca emekli olabilmek için Türkiye'ye kesin dönüş yapılması veya yurtdışında çalışma ve ikametin sona ermesi gerekir. Hâlâ Almanya'da çalışırken emekli olmak mümkün değildir; tahsis öncesi kesin dönüş beyanı zorunludur.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Yurtdışı hizmet süresini belgelendirin
Almanya'da DRV (Deutsche Rentenversicherung), Hollanda'da SVB, Belçika'da ONP gibi ülkelerin sosyal güvenlik kurumlarından "hizmet belgesi" alınır. İkili sosyal güvenlik sözleşmesi olan ülkelerde belge SGK tarafından otomatik talep edilebilir.
- 2
Günlük kazanç seçimini yapın
Başvuru tarihindeki asgari ücret günlüğü tabanınızdır. Bu taban ile 7,5 katı arasında serbestçe kazanç seçebilirsiniz. Yüksek seçim emeklilik aylığını yükseltir ancak borcu orantılı artırır.
ÖrnekTaban 866,85 ₺ × 3 = 2.600,55 ₺ günlük seçim; 10 yıl (3.600 gün) için borç 3.600 × 2.600,55 × 0,45 = 4.210.891 ₺. - 3
Prim oranını uygulayın (%45)
2022 sonrası başvurularda %45 oranı geçerlidir. 2022 öncesi başvurular için eski %32 oranı uygulandı; mevcut borçlanma başvurunuzda güncel oran uygulanır.
- 4
Toplam borcu hesaplayın
Gün × günlük kazanç × 0,45. TL veya USD cinsinden ödenebilir. Çok yıllık süreler için taksitle ödeme SGK ile anlaşmalıdır.
Örnek360 gün × 866,85 × 0,45 = 140.430 ₺ 1 yıllık taban borçlanma. - 5
Ödemeyi 3 ay içinde tamamlayın
3201 s.k. m.4 — borçlanma tutarı tebliğinden itibaren 3 ay içinde tamamen ödenmelidir. Taksitle ödeme kural olarak mümkün değildir; ancak ilgili sosyal sigorta teşkilatı esnek ödeme planı tanıyabilir.
- 6
Kesin dönüş beyanı ile tahsis talep edin
Emekli olabilmek için yurtdışı çalışma/ikamet sona ermeli ve kesin dönüş beyanı verilmelidir. Bu beyan yapılmadan tahsis başlamaz; yurtdışında kalınırken borçlanma yapılabilir ancak aylık bağlanmaz.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
3201 s.k. m.3 kapsam maddesi uyarınca yurtdışı borçlanması hakkı Türk vatandaşlığını taşıyan veya çifte vatandaş olan kişilere tanınır. Yabancı uyruklular bu kapsamda değildir. Kadın sigortalıların ev hanımlığı süreleri de borçlanılabilir; bu hüküm 2008 yılı değişikliğiyle eklenmiştir.
- Avrupa Birliği ülkeleri (Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, Avusturya vb.), İsviçre, Birleşik Krallık ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi vardır; bu ülkelerde hizmet belgesi iki kurum arasında doğrudan temin edilir.
- ABD, Kanada, Avustralya ile sözleşme var ancak kapsamı sınırlıdır; özellikle kısa dönem çalışmalarda borçlanma zorlaşabilir.
- Suudi Arabistan, Körfez ülkeleri gibi sözleşme olmayan ülkelerde çalışanlar için ikamet tezkeresi, pasaport giriş-çıkış kayıtları, işveren belgesi ile ispat yapılır.
- Yurtdışında ev hanımlığı yapan kadınlar, eşinin çalıştığı süreyi kendileri için borçlanabilir; çocuk bakımı sebebiyle çalışmayan kadınlar için önemli bir haktır.
- Yurtdışında işsizlik ödeneği (Arbeitslosengeld) aldığı süreler de borçlanma kapsamındadır; işsizliğin belgelendirilmesi yeterlidir.
- Yurtdışında askerlik yapan Türk vatandaşları 5510 s.k. m.41 değil, 3201 s.k. kapsamında borçlanır.
Yasal dayanak
Kapsam — Türk vatandaşı ve çifte vatandaş.
Borçlanma tutarı — %45 prim.
Kesin dönüş şartı.
Prime esas kazanç hesabı.
Prim oranının %32'den %45'e yükselmesi.
Emsal kararlar
2022 değişikliği sonrası başvurularda %45 oran uygulanır; başvurunun tebliğinden önce değişiklik yürürlüğe girmiş ise yeni oran geçerlidir. Değişiklik öncesi başvurularda eski %32 oranı uygulanır.
3201 s.k. m.6 kapsamında kesin dönüş şartı emekli aylığının başlangıcı için zorunludur; bu şart sağlanmadan tahsis yapılamaz. Kesin dönüş sonrası 30 gün içinde aylık başlangıcı gerçekleşir.
Yurtdışında ev hanımlığı süresi 3201 s.k. kapsamında borçlanılabilir; eşin çalıştığı süre ile sınırlıdır ve eşin sosyal güvenlik sicilinden ispatı gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
SGK'nın borçlanma başvurusunu reddetmesi durumunda 30 gün içinde yazılı itiraz yapılır; red sonrası iş mahkemesinde iptal davası açılır. Red sebebi çoğunlukla belgelendirme eksikliği olur; eksik belgelerin tamamlanmasıyla yeni başvuru yapılabilir.
Kesin dönüş şartının sağlanmamasından kaynaklı tahsis reddi için yurtdışı ikameti iptali ve nüfus kütüğüne yerleşim yeri değişikliği bildirilmelidir. Ayrıca bazı durumlarda Almanya ile Türkiye arasında rentemin aktarımı (Leistungsexport) düzenlemesi önemlidir; bu durumda uzman sosyal güvenlik avukatı ile çalışılmalıdır.
İlgili araçlar ve terimler
Askerlik Borçlanması
5510 m.41 askerlik borçlanması.
Emekli Maaşı
SGK emekli aylığı hesabı.
Netten Brüte Maaş
Asgari ücret ve brüt-net hesabı.
Uzman SGK avukatı
Yurtdışı emeklilik danışmanlığı.
Kısa sözlük
- 3201 s.k.
- Yurtdışı hizmet borçlanmasını düzenleyen kanun.
- Kesin dönüş
- Yurtdışı çalışma ve ikametin sonlandırılarak Türkiye'ye dönülmesi.
- DRV belgesi
- Almanya'da çalışma süresini gösteren resmi hizmet belgesi.
- Leistungsexport
- Emekli aylığının yurtdışına transferi (AB-Türkiye sosyal güvenlik sözleşmesi).
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu