Yargı Harcı Hesaplama
492 s.k. 2026 tarifesine göre başvurma harcı (427,60 ₺), nispi peşin harç (binde 68,31'in 1/4'ü) ve karar harcını (binde 68,31) dava değeri ve türüne göre hesaplayın.
Yargı harcı hesaplama nedir?
Yargı harcı, devletin yargı hizmetini sunarken bu hizmetten yararlananlardan aldığı mali bir yükümlülüktür. Hukukî dayanağını 492 sayılı Harçlar Kanunu teşkil eder; bu kanunun I sayılı tarifesi yargı harçlarını; II sayılı tarifesi noter harçlarını; III sayılı tarifesi vergi yargısı harçlarını; IV sayılı tarifesi tapu ve kadastro harçlarını düzenler. Yargı harçları, maktu (dava türüne göre sabit tutar) veya nispi (dava değeri üzerinden oransal) olarak tahsil edilir.
Harçlar, yargılama giderlerinden sayılır ve kural olarak davayı kaybeden tarafa yüklenir (HMK m.326). Dava açılırken davacı başvurma harcı ve nispi peşin harç veya dava türüne göre maktu harç ödemek zorundadır. 2026 yılında başvurma harcı 427,60 ₺; nispi peşin harç oranı dava değerinin binde 68,31'inin dörtte biri (yani binde 17,08 civarında) olarak uygulanmaktadır. Nispi karar ve ilam harcı ise binde 68,31'dir; peşin tahsil edilen harç, karar harcından mahsup edilerek kalan kısım hüküm verildiğinde tamamlatılır.
Maktu davalarda (boşanma, tahliye, velayet, nafaka, işe iade, iptal, tespit gibi) sabit bir maktu karar ve ilam harcı uygulanır. 2026 için bu tutar yaklaşık 615,40 ₺ olarak belirlenmiştir (güncel oran Resmî Gazete'den teyit edilmelidir). Ayrıca bazı harç kalemleri uygulamada sıkça karşılaşılır: istinaf başvuru harcı 1.067,80 ₺, temyiz harcı 1.924,80 ₺, karar düzeltme (olağanüstü) harcı 2.855 ₺, icra takibi açılışında peşin harç takip değerinin binde 5'i kadardır.
Harç, davanın hukukî nitelemesi ve dava değeri esas alınarak belirlenir; dava devam ederken talebin arttırılması (ıslah) hâlinde artırılan kısım için eksik harç tamamlanır. Eksik harç tamamlanmadıkça işlem yapılmaz (Harçlar K. m.32); bu husus HMK m.120 ile birlikte değerlendirilir. Harçlar ödenmeden dava açılmaz; ödendikten sonra dava dilekçesi havalesi ve tevzi işlemi yapılır. UYAP üzerinden e-harç uygulaması 2016'dan bu yana yaygın olarak kullanılmaktadır.
Davayı kaybeden taraftan, kazanan tarafın peşin olarak yatırdığı harçlar HMK m.323 kapsamında yargılama giderlerine dahil edilerek tahsil edilir. Harç tahsilatında 6183 sayılı AATUHK hükümleri uygulanır; gecikmelerde gecikme zammı işletilir. Harçların mükellefi kural olarak yargı işinin tarafları olup, bazı hâllerde (boşanma protokolü, veraset belgesi) belirli kişiler doğrudan harç mükellefi sayılır (Harçlar K. m.2).
Nasıl hesaplanır?
- 1
Dava türünü ve değerini belirleyin
Davanın maktu mu nispi mi olduğu ilk belirlenmesi gereken husustur. Para ile ölçülebilen alacak, tazminat, istirdat, tapu iptali (değer üzerinden), istihkak davaları nispi; boşanma, tespit, tahliye, velayet, iptal, kadastro gibi davalar maktu harç öder.
Örnek250.000 ₺ alacak davası → nispi. Anlaşmalı boşanma → maktu. Tapu iptali tescil (değeri 800.000 ₺) → nispi. - 2
Başvurma harcını ekleyin
Her dava için Harçlar K. I-A tarifesi uyarınca maktu başvurma harcı alınır. 2026 itibariyle başvurma harcı 427,60 ₺'dir. Bu tutar ister maktu ister nispi dava olsun her dosya için bir defaya mahsus ödenir.
- 3
Nispi peşin harcı hesaplayın
Nispi davalarda peşin harç, dava değeri × binde 68,31'in dörtte biri olarak hesaplanır. Bu, karar ve ilam harcının peşin alınan kısmıdır; kalan dörtte üç, hüküm verildikten sonra tamamlatılır.
Örnek250.000 ₺ × binde 68,31 = 17.077,50 ₺ karar harcı; ¼'ü = 4.269,38 ₺ peşin harç. - 4
Maktu davada harcı uygulayın
Maktu dava tarifesi 2026 itibariyle yaklaşık 615,40 ₺'dir. Başvurma harcı (427,60 ₺) ile birlikte dava açılışı için toplam yaklaşık 1.043 ₺ harç yatırılır. Bazı maktu davalarda özel tarife uygulanır (ceza davalarında katılma harcı, işe iade, yetkisizlik gibi).
- 5
Karar harcını tamamlatma (bakiye)
Dava sonunda hüküm kurulurken kalan 3/4 karar harcı, kaybeden taraftan tahsil edilir. Harçlar K. m.28 gereği kaybeden taraf iki ay içinde harcı yatırmadığı takdirde iş yatırılıncaya kadar mahkemece bekletici mesele yapılmaz; ancak ilam alınması için harç tamamlanmalıdır.
ÖrnekPeşin 4.269,38 ₺ yatırıldıysa kalan 12.808,12 ₺ bakiye karar harcıdır. - 6
İstinaf ve temyiz harçlarını hesaplayın
İstinaf başvuru harcı maktu 1.067,80 ₺; istinaf karar harcı nispi davalarda dava değeri × binde 68,31'in 1/4'ü şeklinde alınır. Temyizde başvuru harcı 1.924,80 ₺'dir. Karar düzeltme kalktığından yerine olağanüstü kanun yolu harçları uygulanır.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Harçtan muafiyet hâlleri Harçlar Kanunu m.13 ve ilgili özel kanunlarda düzenlenmiştir. Genel bütçeli kamu idareleri, belediyeler bazı iş ve işlemlerinde, köy tüzel kişilikleri ve bazı kurumlar harçtan muaftır. Ayrıca adli yardım (HMK m.334-340) kapsamında haklı olduğu tespit edilen ve harcı ödeme gücü bulunmayan tarafa geçici olarak harç muafiyeti tanınır.
- Vasi, kayyım ve yasal temsilci atama davalarında harç alınmaz (Harçlar K. m.13).
- Çocuğun velayeti ve nafakası ile ilgili, küçüğün lehine olan bazı işlemlerde harç muafiyeti uygulanır.
- İş mahkemesinde açılan ve sonucu işçi lehine sonuçlanan davalarda işçiden başvurma ve peşin harç ileride rücu edilmek üzere tahsil edilmez; davanın açılması için makbuz aranmaz (7036 s.k. m.12, 4857 genel ilkeleri).
- Cumhuriyet savcılığınca Hazine lehine açılan davalar harçtan muaftır; dava sonunda karşı taraftan alınır.
- Adli yardım talep eden gerçek kişiler, HMK m.334 koşullarını sağlıyorsa peşin harçtan muaf tutulur; karar harcı dava sonunda kaybedene yükletilir.
- 3194 sayılı İmar K., 2942 sayılı Kamulaştırma K. ve 6100 sayılı HMK özel muafiyet hükümleri içerir.
Yasal dayanak
Harcın konusu ve mükellefi.
Harçtan muafiyet hâlleri.
Harcın ödenme zamanı; eksik harçta işlem yapılmaz.
Yargı harçları genel cetveli.
Harcın dava şartı olması.
Adli yardım ve harç muafiyeti.
Harç tahsilatında gecikme zammı uygulaması.
Emsal kararlar
Eksik peşin harç tamamlanmadan dava esasa kaydedilmişse mahkemece önce harcın tamamlatılması; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Islah ile artırılan dava değeri için eksik kalan peşin harç tamamlanmadıkça artırılan tutar üzerinden inceleme yapılamaz; süresinde tamamlanmayan harç nedeniyle artırım hükümsüz kalır.
İcra takibinde ilamlı takiplerde tahsil harcı, ödeme veya feragat aşamasında dosya borcu üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanır; kısmi ödemelerde orantılı tahsil uygulanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Harç yatıracak ekonomik gücünüz yoksa HMK m.334 kapsamında adli yardım talep edebilirsiniz. Adli yardım dilekçesinde ekonomik durumunuzu gösteren belgeler (gelir belgesi, SGK kaydı, tapu kaydı, nüfus kaydı, sosyal yardım belgeleri) sunulur. Mahkeme delilleri değerlendirerek kararını verir; kabul edilirse peşin harç alınmaksızın dava açılır.
Ayrıca mensubu olduğunuz baronun Adli Yardım Bürosu'ndan avukat talep edebilirsiniz. Baroların adli yardım kapsamında görevlendirdiği avukatlar ücretsiz olarak sizi temsil eder; bu avukatların ücretleri baro tarafından devletin tahsis ettiği bütçeden karşılanır. İş davaları için işçinin harç muafiyeti hükümleri ayrıca değerlendirilir; 7036 s.k. ve 4857 s.k. çerçevesinde işçi lehine özel uygulamalar mevcuttur.
İlgili araçlar ve terimler
AAÜT Vekalet Ücreti
2026 tarifesine göre karşı taraf vekalet ücreti.
Tapu Harcı
Tapu alım-satım harcı binde 40 hesabı.
Yasal Faiz
Alacağa işleyecek faiz tutarı.
Uzman avukat
Harç ve usul işlemleri için danışmanlık.
Kısa sözlük
- Başvurma harcı
- 492 s.k. kapsamında her dava için bir kez ödenen maktu harç (427,60 ₺/2026).
- Peşin harç
- Nispi davada karar harcının dörtte biri oranında dava açılırken ödenen harç.
- Karar ve ilam harcı
- Dava sonunda hükmedilen ve kaybedenden tahsil edilen nispi harç (binde 68,31).
- Adli yardım
- Ekonomik güçlüğü olan tarafa tanınan geçici harç muafiyeti (HMK m.334).
- Islah
- Dava değerinin veya talebin sonradan düzeltilmesi; artırıma göre ek harç doğar.
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu