İstinaf Süresi Hesaplama
Hukuk (HMK), ceza (CMK) ve idari (İYUK) davalarında istinaf başvuru sürenizi, adli tatil uzatmasını da dikkate alarak hesaplayın. Süre kaçırma riski için erken uyarı alın.
İstinaf süresi nedir?
İstinaf; ilk derece mahkemesinin verdiği kararın, bölge adliye mahkemesi (hukuk ve ceza) veya bölge idare mahkemesi (idari yargı) tarafından maddi ve hukuki yönden yeniden incelenmesidir. 2016 yılında 6100 sayılı HMK ile hukuk yargısında, 5271 sayılı CMK ile ceza yargısında ve 2577 sayılı İYUK ile idari yargıda istinaf kanun yolu faaliyete girmiştir. İstinaf, yalnızca hukuka aykırılık değil, maddi olguların değerlendirilmesini de kapsaması bakımından temyizden farklıdır.
Hukuk yargısında istinaf süresi iki haftadır (HMK m.345). Süre, taraflara kararın gerekçeli biçimde tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Ceza yargısında süre yedi gündür (CMK m.273); yüzüne karşı tefhim edilen kararlarda tefhim tarihi, yokluğunda verilen kararlarda tebliğ tarihi esas alınır. İdari yargıda süre otuz gündür(İYUK m.45) ve tebliğden itibaren işler.
Her üç yargı kolunda da süre adli tatile (20 Temmuz – 31 Ağustos) denk gelirse, HMK m.104 ve CMK m.331 uyarınca adli tatilin bitimini izleyen yedi gün daha uzamış sayılır. Bu uzatma, sürenin tamamının değil, yalnızca son gününün tatile denk gelmesi hâlinde uygulanan bir güvencedir. Hesaplayıcımız, girdiğiniz başlangıç tarihinden itibaren süreyi hesaplar ve son günün tatile denk gelmesi durumunda 7 Eylül'e kadar uzatır; tatilin sebebi (pandemi, resmi tatil) varsa ayrıca kanun yolu süresi etkilenebilir.
İstinaf süresi hak düşürücü niteliktedir; süre içinde başvurulmayan karar kesinleşir. Süre geçtikten sonra yapılan başvurular bölge adliye/idare mahkemesince usulden reddedilir. Anayasa Mahkemesi, bazı somut durumlarda (gerekçeli kararın geç yazılması, yanlış tebligat, UYAP arızası) bireysel başvurukapsamında mahkemeye erişim hakkının ihlalini saptamış ve süreyi yeniden başlatmıştır.
Hesaplayıcımız girdiğiniz dava türüne göre ilgili süreyi otomatik seçer. Tefhim veya tebliğ tarihinden itibaren günleri sayar, adli tatil uzatmasını uygular ve son başvuru tarihini hem takvim günü hem kalan gün sayısı olarak gösterir.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Sürenin başlangıcını doğru tespit edin
HMK ve İYUK'ta süre tebliğle, CMK'da ise tefhim veya tebliğle başlar. Tefhim, hükmün duruşmada tarafa okunmasıdır; gerekçeli karar henüz yazılmamışsa bile süre işler. Tebliğe bağlı davalarda tebliğ zarfındaki tarih ve alındı imzası dikkate alınır.
ÖrnekHukuk davasında karar 10 Mart 2026'da tebliğ edildi → son gün 24 Mart 2026. - 2
Süreyi hesaplayın: gün, hafta, ay
HMK m.93 uyarınca gün olarak belirlenen sürelerde başlangıç günü sayılmaz, son gün hesaba dahildir. Hafta ile belirlenen sürelerde son gün, başlangıç gününün ertesi haftasındaki aynı adlı gündür. Ay olarak belirlenen sürelerde ise son gün, başlangıç gününün ertesi aydaki aynı sayılı gündür.
- 3
Adli tatil kontrolü yapın
20 Temmuz – 31 Ağustos arası adli tatildir. Son günün tatile denk geldiği durumda süre, tatil bitimini izleyen yedinci günün sonuna (genellikle 7 Eylül) kadar uzar. Sürenin tamamı değil yalnızca sonu dikkate alınır. Adli tatilin icra aşamasına ve arabuluculuk sürelerine etkisi farklıdır; bu hesaplama yalnızca istinaf süresine ilişkindir.
ÖrnekSon gün 25 Ağustos ise tatil bitimini izleyen 7 Eylül'e uzatılır. - 4
Resmi tatil kaymalarını ve hafta sonunu değerlendirin
Son gün resmi tatile veya hafta sonuna denk gelirse süre, izleyen ilk iş günü sonuna uzar (HMK m.93, CMK m.39). Hesaplayıcımız resmi tatilleri otomatik takip etmez; son gün Cumartesi-Pazar ise bunu değerlendirmeli ve süre yetiyorsa Pazartesi günü başvuru hazırlanmalıdır.
- 5
UYAP veya istinaf dilekçesini hazırlayın
Başvuru kararı veren ilk derece mahkemesine yapılır. Başvuru harcı ile dilekçe Avukat Portal üzerinden UYAP'a iletilir. Hukuk davalarında istinaf nedenleri açıkça belirtilmeli; ceza yargısında nedenlerin belirtilmemesi başvuru hakkını düşürmez ama incelemenin genişliğini etkiler.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
İstinaf yoluna başvurabilenler: davada taraf sıfatını taşıyan gerçek ve tüzel kişiler, katılma yoluyla davaya katılan müdahiller ve kanuni temsilciler. Cumhuriyet Savcısı, ceza yargısında hükmün aleyhine de istinaf yoluna gidebilir; sanık ise yalnızca lehine başvurabilir.
İstinaf yoluna açık olmayan bazı kararlar vardır: HMK m.341 uyarınca miktar veya değer 20.000 TL'nin (2026 yılı için güncel parasal sınır yıllık yeniden değerleme oranıyla revize edilir) altında olan malvarlığı davalarındaki kararlar kesindir; yani istinafa açık değildir. CMK'da ise 3.000 TL'ye kadar adli para cezasına hükmedilen kararlar kesin sayılır (Anayasa Mahkemesi'nin bazı kararlarıyla bu sınır yumuşamıştır). İYUK'ta 5.000 TL altı vergi uyuşmazlıkları ile idari para cezaları kesindir.
Hukuki dinlenilme hakkı kapsamında taraflar, kendilerine tebliğ edilmeyen ya da gerekçesiz verilen kararlara karşı öncelikle gerekçeli karar talebinde bulunmalıdır. Gerekçeli karar yazılmadan tebligat süreyi başlatmaz. Anayasa Mahkemesi bireysel başvuru kararlarında, sürenin başlangıcının belirsiz olduğu durumlarda mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine defalarca hükmetmiştir.
Yasal dayanak
İstinaf yoluna başvurulabilen kararlar.
Hukuk yargısında 2 haftalık istinaf süresi.
Süre hesabının genel kuralı.
Adli tatil uzatması.
Ceza yargısında 7 günlük istinaf süresi.
Ceza yargısında adli tatil.
İdari yargıda 30 günlük istinaf süresi.
Emsal kararlar
Gerekçeli kararı tebliğ edilmeden istinaf süresi işletilerek başvurunun reddedilmesi mahkemeye erişim hakkının ihlali olarak kabul edilmiştir.
Adli tatile denk gelen son gün, tatil bitimini izleyen 7 Eylül'e uzar; bu süre dolmadan yapılan başvuru süresindedir.
İYUK m.45 kapsamında istinaf süresi otuz gün olup, tebliğ alındısında tarih düşük ve imza belirsiz ise sürenin başlangıç tarihi olarak kabul edilemez.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Süre kaçırma durumunda başvurulabilecek yollar:
- Eski hale getirme (HMK m.95, CMK m.40): Elinizde olmayan sebeplerle (hastalık, deprem, yanlış tebligat) süreyi kaçırdıysanız, engelin kalktığı tarihten itibaren aynı süre içinde başvurun.
- Tebligat iptali: Tebligat usulsüz yapılmışsa 7201 sayılı Tebligat Kanunu m.32 uyarınca usulsüz tebligatın öğrenildiği tarih süre başlangıcı kabul edilir.
- Anayasa Mahkemesi bireysel başvurusu: Mahkemeye erişim hakkı ihlal edilmişse karar tebliğinden itibaren 30 gün içinde başvurulabilir.
Bu yolların hepsi dar ve teknik kurallara tâbidir; derhal bir avukata danışmanız hayati önem taşır. Ayrıca sürelerle ilgili takip sistemlerine (Outlook, UYAP hatırlatma, ajandalar) her dosyayı birden fazla kanala girmek iyi bir ofis pratiğidir.
İlgili araçlar ve terimler
Hukuki Süre Hesaplama
Tüm süre türleri için genel hesaplayıcı (HMK/CMK/İYUK/İİK).
Temyiz Süresi
İstinaf sonrası Yargıtay/Danıştay temyiz başvurusu.
İcra İtiraz Süresi
İİK kapsamında ödeme/icra emrine itiraz süreleri.
İş Günü Hesaplayıcı
İki tarih arası iş günü; tatiller çıkarılır.
Kısa sözlük
- İstinaf
- İlk derece kararının maddi ve hukuki yönden bölge adliye mahkemesince incelenmesi.
- Tefhim
- Hükmün duruşmada sözlü olarak taraflara bildirilmesi.
- Adli tatil
- 20 Temmuz - 31 Ağustos arası mahkemelerin kısıtlı çalışma dönemi.
- Eski hale getirme
- Kusursuz süre kaçırma hallerinde yeniden süre verilmesi kurumu.
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu