Hukuki Süre Hesaplama
İstinaf, temyiz, itiraz, ıslah, tanık dinleme, dilekçe verme — hukukun her alanında süreler işler. HMK m.92-104, CMK m.39-42, İYUK m.8 ve İİK m.19 kurallarını uygulayan bu hesaplayıcı; adli tatil, mali tatil ve hafta sonu ötelemelerini otomatik yapar.
Hukuki süre nedir?
Hukuki süre, kanunda veya hâkim tarafından verilen bir işlemin yapılabilmesi için tanınan zaman dilimidir. Bu süreler hak düşürücü olabilir — geçmesiyle hakkın kendisi sona erer — ya da zamanaşımı olabilir — sadece dava hakkını düşürür, borcun varlığı devam eder. HMK m.90 açık hüküm: "Süreler, kanunda belirtilir veya hâkim tarafından tespit edilir."
Türk hukukunda dört ana süre kaynağı vardır. HMK (Hukuk Muhakemeleri Kanunu) özel hukuk yargılamasındaki süreleri; CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) ceza yargısı süreleri; İYUK (İdari Yargılama Usulü Kanunu) idari dava süreleri; İİK (İcra ve İflas Kanunu) icra takibi ve itiraz sürelerini düzenler. Her birinin kendine özgü hesaplama kuralları vardır.
Adli tatil, 20 Temmuz ile 31 Ağustos arasında HMK m.102 ve CMK m.331 uyarınca mahkemelerin çalışmadığı dönemdir. Adli tatile denk gelen sürelerin son günü, tatili izleyen yedinci günün bitimi olan 7 Eylül'dür. Bu kural, avukat ve tarafların yaz tatili yapmasına imkan tanır. Ancak İİK m.19/4 istisna tutar: icra-iflas süreleri adli tatilde durmaz.
Mali tatil, 5604 sayılı Kanun ile her yıl 1-20 Temmuz arasında uygulanır. Vergi borçlarının ödeme süreleri ve VUK'ta düzenlenen itiraz süreleri mali tatilde durur; tatil sonrasında 7 gün ek süre verilir. Böylece İYUK'ta vergi davaları için açılacak süreler 27 Temmuz'a kadar uzatılır.
Hafta sonu ve resmi tatil kuralı HMK m.93'te düzenlenir: süreler resmi tatil gününe denk gelirse, takip eden ilk iş gününün bitiminde sona erer. Bu kural tüm süre türleri için geçerlidir. 2026 yılında 14 resmi tatil günü vardır; hesaplayıcımız bunların tümünü dikkate alır.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Başlangıç tarihini belirleyin
HMK m.92 gereği gün ile belirlenen sürelerde başladığı gün hesaba katılmaz; süre ertesi günden itibaren işler. Tebligat yapıldıysa başlangıç tarihi tebliğ gününün ertesidir. Tefhim halinde tefhim gününün ertesidir. E-tebligatta 5. gün sonu tebliğ sayılır ve süre 6. günden başlar.
Örnek10 Mart'ta tebliğ edilen karar için 2 haftalık istinaf süresi 11 Mart 00:00'da başlar, 24 Mart 23:59'da sona erer. - 2
Süre türünü seçin
HMK süreleri (istinaf 2 hafta, temyiz 2 hafta, cevap 2 hafta) adli tatilde durur ve 7 Eylül'e uzatılır. CMK süreleri (istinaf 7 gün, temyiz 15 gün, itiraz 7 gün) de adli tatile tabidir. İYUK süreleri (iptal davası 60 gün, tam yargı 60 gün) mali tatile tabidir. İİK süreleri (genel itiraz 7 gün, temyiz 10 gün) adli tatilde durmaz.
- 3
Süre miktarını ve birimini girin
Süre miktarı gün, hafta, ay veya yıl olarak belirtilebilir. HMK m.92/2: Ay ile belirlenen sürelerde "başlangıçtaki güne karşılık gelen gün" esastır. Örneğin 15 Ocak'tan itibaren 3 ay, 15 Nisan'dır.
ÖrnekTebligatlar Kanunu'nda 30 gün olan süreler, başlangıcın 31. gününde bitmiş sayılır. - 4
Adli / mali tatil uzatmasını kontrol edin
Süre sonu adli tatile (20 Tem-31 Ağu) denk geliyorsa 7 Eylül'e uzatılır. Mali tatilde (1-20 Tem) biten İYUK süreleri 27 Temmuz'a uzatılır. Bu uzatmalar kümülatif değildir; hangisi uygulanabilirse o geçerlidir.
- 5
Son gün iş günü kontrolü
Son gün Cumartesi, Pazar veya resmi tatil ise HMK m.93 uyarınca takip eden ilk iş gününe ötelenir. Bu öteleme tüm süre türleri için geçerlidir. 2026 yılı resmi tatilleri: 1 Ocak, 20-21-22 Mart (Ramazan), 23 Nisan, 1 Mayıs, 19 Mayıs, 27-28-29-30 Mayıs (Kurban), 15 Temmuz, 30 Ağustos, 29 Ekim.
Örnek14 gün süren dilekçe hakkı 14 Mart 2026 Cumartesi günü biterse, 16 Mart Pazartesi'ye ötelenir.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Bu hesaplayıcı tüm usul süreleri için kullanılabilir. Yaygın örnekler:
- HMK: İstinaf başvuru 2 hafta (m.345), temyiz 2 hafta (m.361), ıslah 1 hafta (m.177), tanık listesi verme 2 hafta (m.244), cevap dilekçesi 2 hafta (m.127).
- CMK: İstinaf 7 gün (m.273), temyiz 15 gün (m.291), itiraz 7 gün (m.268), tutukluluk itiraz 30 gün (m.108), iade talep 15 gün (m.141).
- İYUK: İptal davası 60 gün (m.7), tam yargı 60 gün (m.13), temyiz 30 gün (m.46), itiraz 15 gün (m.8).
- İİK: İlâmsız takibe itiraz 7 gün (m.62), kambiyo senedi itirazı 5 gün (m.168), ilâmlı takibe itiraz 7 gün (m.33), tahliye itirazı 7 gün (m.269).
- Özel kanunlar: 4857 s.k. işe iade 1 ay, nafaka davası özel süreleri, tüketici mahkemesi dava süreleri ayrıca hesaplanır.
Hak düşürücü süreler — örn. işe iade davası 1 ay, boşanma dava süreleri — geçmesiyle hakkın kendisi sona erer; ne yenileme ne tekrar başlatma mümkündür. Zamanaşımı süreleri ise borcun varlığını etkilemez; borçlu ileri sürmezse mahkeme re'sen dikkate almaz (TBK m.161).
Yasal dayanak
Sürelerin hesaplanması — başlangıç günü sayılmaz.
Tatil gününe rastlayan sürelerin uzaması.
Adli tatil — 20 Temmuz-31 Ağustos.
Ceza yargılamasında sürelerin başlangıcı.
Ceza yargılamasında adli tatil.
Sürelerin uzatılması — resmi tatil.
İcra sürelerinin hesabı — adli tatilde durmaz.
Mali tatil — 1-20 Temmuz.
Emsal kararlar
İş davasında işe iade istemiyle açılacak davanın fesih tarihinden itibaren 1 ay içinde açılması gerekir. Bu süre hak düşürücü olup adli tatilde dahi işlemeye devam eder; yalnızca hafta sonu ötelemesi uygulanabilir.
Vergi mahkemesinde 30 günlük dava açma süresi mali tatile (1-20 Temmuz) denk geldiğinde, süre 27 Temmuz'a uzatılır. Mali tatil dava süresini durdurmaz, 7 gün ek süre tanır.
İcra-iflas kanunu süreleri adli tatilde durmaz (İİK m.19/4). İtiraz süresinin son günü adli tatile denk geldiğinde bile 7 Eylül'e uzatılmaz; ancak hafta sonu veya resmi tatile denk gelirse HMK m.93 uyarınca ertelenir.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Süreyi kaçırdıysanız HMK m.95-99 eski hale getirme (eski hale iade) kurumunu düşünebilirsiniz. "Kanunda belirtilen süreleri kendi kusuru olmaksızın kaçıran taraf" bunu talep edebilir; ancak Yargıtay bu yolun çok dar yorumunu yapar. Hastalık, deprem gibi gerçekten elde olmayan sebepler dışında çoğu talep reddedilir.
Hak düşürücü sürenin geçmesi halinde esas hakkı artık talep edemezsiniz; örneğin 1 ay geçtikten sonra işe iade davası açılamaz. Bu halde işçi sadece kıdem, ihbar, yıllık izin alacağı gibi ayrı taleplerde bulunabilir.
Zamanaşımı halinde ise dava açabilirsiniz ancak borçlu zamanaşımı defini ileri sürerse dava reddedilir (TBK m.161). Karşı taraf zamanaşımını ileri sürmediği sürece mahkeme kendiliğinden dikkate almaz.
İlgili araçlar ve terimler
Zamanaşımı Takvimi
TBK, TCK, İİK zamanaşımı sürelerinin detaylı hesabı.
İstinaf Süresi
HMK, CMK, İYUK istinaf süreleri.
Temyiz Süresi
Yargıtay ve Danıştay temyiz başvurusu.
İş Günü Hesaplayıcı
İki tarih arası net iş günü.
Kısa sözlük
- Hak düşürücü süre
- Geçmesiyle hakkın kendisinin sona erdiği süre; hâkim re'sen dikkate alır, ileri sürülmese bile uygulanır.
- Zamanaşımı
- Geçmesiyle dava hakkı düşen ancak borcun kendisi devam eden süre; ancak borçlu tarafından ileri sürülürse hâkim dikkate alır.
- Adli tatil
- 20 Temmuz-31 Ağustos arası mahkemelerin tatil dönemi; sürelere 7 Eylül'e kadar uzatma sağlar (HMK m.102, CMK m.331).
- Mali tatil
- 1-20 Temmuz arası vergi sürelerinin durduğu dönem; 5604 s.k. ile 20 Temmuz sonrası 7 gün ek süre tanınır.
- Eski hale getirme
- Elde olmayan sebeple süreyi kaçıran tarafın yeniden süre tanınması talebi (HMK m.95-99).
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu