Veraset ve İntikal Vergisi Hesaplama
Miras yoluyla veya bağış yoluyla intikal eden mallar üzerinden ödenen veraset ve intikal vergisi, yakınlık derecesine göre değişen istisna tutarları ve artan oranlı dilim tablosuyla hesaplanır. 2026 yılında eş ve altsoy için istisna 1.609.552 TL, yakınlığın azalmasına göre istisna düşer; oranlar veraset için %1-10, intikal (bağış) için %10-30 arası değişir.
Veraset ve intikal vergisi nedir?
Veraset ve intikal vergisi, 7338 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca, ivazsız (karşılıksız) yolla malvarlığında artış meydana getiren olaylar üzerinden alınan bir servet vergisidir. Vergiyi doğuran olaylar iki ana grupta toplanır: veraset (miras yoluyla intikal) ve intikal (bağış, piyango, yarışma ikramiyesi gibi ivazsız kazanımlar).
Verginin matrahı, mirasçıya veya lehtara geçen net malvarlığıdır. Terekeye dahil tüm mallar (gayrimenkul, nakit, altın, araç, alacak, ortaklık payları) emlak vergi değerleri veya Kapital Piyasası Kurulu düzenlemelerine göre değerlenir. Murisin borçları, cenaze masrafları, yargılama giderleri matrahtan indirilir (7338 s.k. m.12).
2026 yılı istisna tutarları her yılın başında yeniden değerleme oranında artırılarak Maliye Bakanlığı tebliğinde yayımlanır. Eş ve altsoya (çocuk, torun) isabet eden paylar için 1.609.552 TL, altsoyu olmayan eşe 3.219.105 TL, ivazsız intikalde (bağış, piyango) 37.059 TL istisna uygulanır. Bu istisna tutarları her mirasçı / lehtar için ayrı ayrı dikkate alınır.
Vergi dilimleri artan oranlıdır. Veraset için: ilk 1,7 milyon TL %1, sonra %3, %5, %7 ve 17 milyon TL üstü %10. İntikal (bağış) için oranlar 10 kat daha yüksektir: %10, %15, %20, %25 ve %30. Bu fark, miras yoluyla intikalin daha az vergilendirilerek aile içi servet aktarımının kolaylaştırılması amacını yansıtır.
Veraset ve intikal vergisi, diğer vergilerden farklı olarak 3 yıl boyunca 6 eşit taksitte Mayıs ve Kasım aylarında ödenir (7338 s.k. m.19). Bu uzun vadeli taksit, mirasçıların nakit sıkıntısı çekmesini önlemeye yöneliktir. Özellikle büyük gayrimenkul mirasları söz konusu olduğunda, malın satılmasına gerek kalmadan verginin karşılanması mümkün olur.
Nasıl hesaplanır?
- 1
Mirasçı veya lehtar olarak iktisap türünü belirleyin
Veraset: Murisin ölümüyle yasal veya iradi (vasiyetle) mirasçılara geçen mallar. İntikal: Hayatta iken bağış, hibe, vakıf kuruluşu, piyango, çekiliş, yarışma ikramiyesi ile iktisap. Her ikisi farklı istisna ve dilim tablosuna tabidir.
- 2
Yakınlık derecesini seçin
Eş ve altsoy (çocuk, torun, evlilik dışı tanınmış çocuk): 2026 için 1.609.552 TL istisna. Altsoyu olmayan eş: 3.219.105 TL — tek başına mirasçı olduğu için yüksek istisna. Üstsoy (anne, baba, dede, nine), kardeş, diğerleri: veraset istisnası yoktur; yalnızca dilim tablosu uygulanır.
ÖrnekBaba ölümüyle eşe 5 milyon TL, üç çocuğa her birine 3 milyon TL geçti. Her bir kişi 1.609.552 TL istisnadan yararlanır. - 3
Net miras payını belirleyin
Brüt miras payından murisin ölümünden önceki borçları, cenaze masrafları, mahkeme giderleri ve Tereke'den yapılan vasiyetnameyle intikaller çıkarılır. Gayrimenkuller emlak vergi değeri üzerinden değerlenir (7338 s.k. m.10). Bu değerlemede piyasa rayici değil, belediyenin kayıtlı değeri esas alınır.
ÖrnekBrüt pay 3.000.000 TL − murisin banka kredi borcu 500.000 TL − cenaze masrafı 30.000 TL = Net pay 2.470.000 TL. - 4
İstisna sonrası matrahı dilim tablosuna uygulayın
2026 veraset dilimleri: 0-1.700.000 → %1; 1.700.000-4.000.000 → %3; 4.000.000-8.700.000 → %5; 8.700.000-17.000.000 → %7; 17.000.000+ → %10. Matrah kümülatif olarak hesaplanır; her dilim kendi oranıyla çarpılır.
ÖrnekVergiye tabi matrah 2.500.000 TL: İlk 1.700.000 × %1 = 17.000; kalan 800.000 × %3 = 24.000. Toplam: 41.000 TL. - 5
Beyan ve ödeme takvimine uyun
Ölümden itibaren 4 ay içinde (yurt dışı ölümlerde 6 ay) vergi dairesine beyanname verilir (7338 s.k. m.9). Vergi, tahakkukunu izleyen Mayıs-Kasım aylarında 3 yıl boyunca 6 eşit taksitte ödenir. Beyanname geç verilirse 6183 s.k. m.51 gecikme zammı uygulanır.
Kimler hak kazanır? İstisnalar
Veraset ve intikal vergisi mükellefi mirasçı veya lehtar, yani ivazsız yolla mal edinen kişidir. Muris veya bağışlayıcı mükellef değildir.
- Yasal mirasçılar — TMK m.495-506 kapsamındaki zümre sistemi ile mirasçı olanlar. Her mirasçı kendi payı üzerinden ayrıca vergilendirilir.
- Vasiyet alacaklıları — vasiyetname ile belirli bir malın lehtarı yapılan kişiler; alınan mal değeri üzerinden vergi öderler.
- Bağış lehtarları — hayattayken bağış alan kişiler. İntikal vergisi oranları daha yüksektir (%10-30).
- Piyango ve yarışma kazananları — ivazsız intikal kapsamında vergilendirilir; 2026 istisna tutarı 37.059 TL.
- Vakıf / dernek lehtarları — kamu yararına çalışan kuruluşlar 7338 s.k. m.4/b uyarınca muaftır; bunun dışında özel amaçlı intikal vergiye tabidir.
Muafiyetler 7338 s.k. m.4'te sayılır: kamu kurumlarına bağış, aile vakıflarına yapılan intikal, şehit yakınlarına devlet tarafından verilen yardımlar, hayır kurumlarına vasiyet. Ayrıca sporcuların müsabakalarda aldıkları madalyalar ve Cumhuriyet altınları da muafiyete dahildir.
Yasal dayanak
Verginin konusu — ivazsız intikaller.
Muafiyetler — kamu kurumları, aile vakıfları.
Beyanname — 4 ay (yurt dışı 6 ay).
Gayrimenkul değerlemesi — emlak vergi değeri.
Matrahtan indirilecekler — borç, masraf.
Vergi tarifesi.
Ödeme — 3 yıl 6 taksit (Mayıs-Kasım).
Yasal mirasçılık — zümre sistemi.
Emsal kararlar
Veraset vergisinde gayrimenkulün değerlemesi, 7338 s.k. m.10 uyarınca emlak vergi değeri üzerinden yapılır. Vergi idaresinin re'sen tespit ettiği rayiç bedel üzerinden vergilendirme yapılması, yasaya aykırıdır.
Murisin sağlığında yaptığı bağış, ölümünden sonra geri dönmez; bu intikal bağışlamanın yapıldığı tarihte intikal vergisine tabi olmuştur. Mirasçılar bu malı tereke defterine dahil edemez ve vergi matrahına eklenemez.
Mirasçıların kendi aralarında yaptığı mal paylaşımı, 7338 s.k. açısından her birine ayrı ayrı vergi matrahı oluşturur. Paylaşım nedeniyle daha büyük pay alan mirasçı, bu fazla kısım için ayrıca intikal vergisi ödemez; çünkü fazla pay, yasal miras payının parçasıdır.
Sıkça Sorulan Sorular
Hak alamıyorsanız ne yapmalı?
Beyan süresi (4 ay, yurt dışında 6 ay) kaçırıldıysa vakit kaybetmeden beyanname verin; geç beyanda vergi ziyaı cezası %50 olur, ancak pişmanlıkla beyan edilirse ceza daha düşük olur (VUK m.371). Gecikme zammı 6183 s.k. m.51 uyarınca işlemeye devam eder.
Re'sen tarhiyat kararına karşı 30 gün içinde vergi mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz. Emsal kararlarda idarenin mallar ve bağış varsayımlarının ispatlanması gerektiği vurgulanır; mirasçı lehine karar çıkabilir.
Taksitli ödeme (3 yıl 6 taksit) imkanından yararlanmak için ilk taksit zamanında ödenmelidir; sonra nakit darlığı varsa vergi dairesine 6183 s.k. m.48 uyarınca tecil ve taksitlendirme başvurusu yapılabilir.
İlgili araçlar ve terimler
Miras Payı Hesaplama
TMK zümre sistemine göre miras paylarının hesabı.
Tapu Harcı Hesaplama
Veraset intikalinde tapu harcı.
Emlak Vergisi
Miras kalan gayrimenkulde yıllık emlak vergisi.
Gecikme Zammı
Geç beyan halinde uygulanacak gecikme zammı.
Kısa sözlük
- Tereke
- Murisin ölümüyle geride bıraktığı ve mirasçılara geçen malvarlığı toplamı.
- İvazsız intikal
- Karşılıksız olarak mal edinme; bağış, vasiyet, piyango bu kapsamdadır.
- Zümre sistemi
- TMK m.495'te düzenlenen yasal mirasçılık sırası; 1. zümre altsoy, 2. zümre üstsoy ve kardeşler, 3. zümre büyük ana ve babalar.
- Saklı pay
- Mirasçının vasiyetle dahi elinden alınamayacak asgari payı; TMK m.506.
- Re'sen tarh
- Mükellefin beyanı olmaksızın vergi idaresinin kendi tespiti ile vergi matrahı belirlemesi.
Uzman avukat desteği
Son güncelleme: · Yazar: iAvukat Hukuk Kurulu · İnceleyen: iAvukat Hukuk Kurulu